In en om Assen




Ben Snijders


'Fleur in opvallend licht'. Acryl-papier op paneel. 70 x 100 cm. 1990


Info op artnieuws.nl


Ben Snijders is een van de nestors van het huidige Noord-Nederlandse stilleven.


Hij ontving zijn opleiding op de Minerva-academie te Groningen en ontwikkelde daarna een stijl, die ondanks de toch rijke Nederlandse voorgeschiedenis, een geheel aparte plaats inneemt. Hoewel in principe consequent realistisch, neigt de schildertrant in belangrijke delen van Snijders' schilderijen naar een meer impressionistische zienswijze. Naast het blauw in vele tinten, vormen vele tonen wit, gebroken wit en bruin de essentie van zijn palet.

Slechts een enkele keer doorbreekt iets roods deze meditatief aandoende concentratie van soberheid. Op een grote overzichtstentoonstelling van zijn werk bij Galerie Musch te Anloo (Drenthe) in 1983 kwam zijn ontwikkeling van een betrekkelijk braaf academisme naar zijn huidige eigen opvatting goed tot uiting. Er zou in de wereld van de beeldende kunst meer aandacht besteed moeten worden aan het feit dat er, naast de wilde sporen die het avant-gardisme trekt in het cultureel besef van de goegemeente, ook andere lijnen zijn, die aan de ene kant veel verder teruggaan in het verleden, maar tegelijkertijd minstens zoveel gerechtvaardigde actualiteit in zich dragen.

Dat zulks wat moeilijker te formuleren is doet daar niets aan af. Het staat buiten kijf dat Ben Snijders als geen ander in zijn kenmerkende idioom in staat is stillevens te componeren, die behalve dat wat goede stillevens van node hebben, ook andere componenten van de schilderkunst in zich bergen. Een daarvan is de bijzondere manier waarop hij de kleur blauw gebruikt. In verschillende tonen, in verschillende tinten, in harmonisch samenspel met de compositorische opbouw van de voorwerpen, waaronder veel flesjes, maar bovendien geschilderd op een manier -en zodanig dominerend in het vlak geplaatst- dat de abstracte hoedanigheid van het schilderij minstens zo belangrijk wordt.

Als verstilde vormen van menselijke emotie, eigenlijk onstuimiger dan men ooit aantreft in een stilleven. Nog verder gaat het schilderij, waarin het abstracte blauw weer tot een beeld wordt gearticuleerd: op een blauwe achtergrond ziet men een blauwe ansicht, waarop een indrukwekkende blauwe golf de stilte van het stilleven accentueert. Net als de opgeprikte kaart spelen andere reproducties, of fragmenten daarvan, in zijn schilderijen een belangrijke rol.

Je kijkt als het ware langs de opgestelde voorwerpen naar een wereld, die zich afspeelt op een ander niveau. Het gaat te ver om te zeggen, dat daar de verborgen waarheden van Ben Snijders aan het licht komen, maar wel illustreert dit manipuleren met dimensies de complexiteit van het menselijk denken, zoals zich dat op verschillende niveaus van het bewustzijn afspeelt. Voor zover men stillevens kan en mag interpreteren zou men kunnen zeggen, dat Ben Snijders de keerzijde kiest van de menselijke neiging tot het maken van rumoer, maar daarmee is niet aangegeven dat hij de makkelijkste zijde kiest.

De eerder vermelde, en op zich nauwelijks opvallende signalen naar een diepere gedachten- wereld achter de stillevens, refereren aan de complexiteit van de mens. Het onbeschrijfbare proces van het inpassen van voorbije ervaringen in de gebeurtenissen van het heden geven elk detail in het waarnemingsproces, waarvan een schilder weer een neerslag geeft in zijn schilderijen, zijn eigen betekenis. Men dient zich daar gevoelsmatig voor open te stellen, en dan nog is het een ijdele hoop te verwachten dat er iets van verduidelijking zal optreden

.De waarheid in de schilderijen van Ben Snijders is die van de ontspannen emotionaliteit, waarmee hij als het ware verwijst naar een voorlopig eindpunt in de ontwikkeling van het menselijk perspectief: het streven naar harmonie binnen het kader van de mogelijkheden die er zijn, en rekening houdend met alle tekortkomingen en beperkingen, die de behoefte naar harmonie altijd in stand zullen houden


'Symphonie". Olieverf-doek. 60 x 80 cm. 1992 - 1993.


Een artikel van Evert Müsch d.d. 31 juli 2001


Op Academie Minerva

In Groningen gaf ik les in de vakken model tekenen, stilleven, aquarelleren en later schilderen in olieverf. Je hebt in elke klas mensen met een eigen ik, en dat is ook goed. Ik ben nooit van plan geweest om te zorgen dat iedereen hetzelfde werd, dat is het ergste wat iemand kan overkomen... Ze moeten allemaal wel basis elementen leren, dat is logisch, je praat over bepaalde dingen die voor iedereen kunnen gelden. Maar je gaat niet zeggen: "Zo mot het en niet anders jongen..!". Ik had altijd een hekel aan mensen die iemand wilden vormen naar iets, wat zij willen dat jij niet was. Die persoonlijkheid, die je toch bij je hebt, vind ik verschrikkelijk belangrijk maar dat wil niet zeggen dat je daar niet wat aan mag peuteren. Ik wou in een leerling iets losmaken niet door te zeggen: "Wat jij doet is helemaal fout". Je gaat van de leerling uit en al werkende kom je er wel achter wat er misschien wel en niet in zit.

Bij Ben Snijders, moet ik eerlijk zeggen had je eigenlijk geen moeilijkheden. Als je het ergens over had waren een paar woorden al voldoende Hij was een geboren schilder, wat hij later ook is geworden. Nu nog steeds is de basis voor zijn werk de brede schets, heel spontaan en direct, om van daaruit het schilderij op te voeren tot een verdere vervolmaking. Bij het modeltekenen kwam Ben op een royale en vrijzinnige manier "to the point" met hele grote tekeningen die hij lekkerder vond dan die kleintjes. Hij heeft een natuurlijke aanleg om snel tot de essentie te komen van de geziene vorm en de compositie te bepalen.

Iemand, als Ben, begint niet te pietepeuteren met details, hij maakt het onderwerp eerst in zijn geheel, zo pakt hij het eigenlijk aan en dat is zeer begenadigd. Zo zou iedereen het moeten doen, want je begint met het grote geheel en je eindigt met het detail. Een architect, die een huis tekent, begint ook niet met de steentjes maar eerst met de algehele facetten en dan komt de rest daar uit voort. Ben is er altijd heel erg bij betrokken, ook emotioneel, bij wat hij doet. Het klinkt namelijk alsof hij dit zo maar doet, dat is beslist niet zo, hij is er heel erg bij en uiterst serieus en geconcentreerd. Ik vind zijn kleurstelling sterk in zijn werk, en dat moet je ook in je hebben, soms is het bijna de pure essentie van de kleur. Hij schildert nu veel in het acryl, waarvan het voordeel de korte droogtijd is. Volgens mij is olieverf een heel fijne materie, zeker voor hem. Dat is een materie die uit de verf is... die vloeiende en vormende kleur van olieverf is zo fascinerend.

Ik heb weinig aan hem kunnen doen, hij zegt juist dat ik wel veel gedaan heb, maar zo herinner ik me dat niet. Ik heb altijd de mensen die met problemen in hun werk zaten veel meer geholpen dan zij die al op de goede weg waren. Ben bewondert onder andere Gustav Klimt, Kees van Dongen en Jan Sluyters want hij heeft met hen gemeen dat ze alle drie de vrouw heel zeer emotioneel benaderen. Vooral Klimt heeft een verfijnde erotiek in zijn werk wat Ben erg aanspreekt, maar hij probeert niets daarvan qua stijl over te nemen, je zal het niet zien in zijn werk. Hij staat in een traditie van Hollandse rasschilders, zoals Floris Verster, G.H. Breitner, Dick Ket, Kees Verwey.Ten aanzien van deze tijd past hij bij de noordelijke realisten. Binnen deze groep heeft Ben zeker een eigen plek, hij staat soms misschien het dichtst bij Matthijs Röling.

Sinds hij de academie heeft verlaten is zijn werk steeds rijper geworden en het behoudt zijn kracht tot in de details. Hij zal ons in de toekomst nog meer laten zien van wat hij in zijn werk te zeggen heeft en dat is niet gering.


'Leonie met rode en gouden accenten'.


Het gestolen schilderij

Zoveel smaken als er zijn, zoveel manieren zijn er ook om appreciatie uit te drukken. Je moet je gevoel laten spreken, wordt ons voorgehouden. Dat kan vérgaande consequenties hebben. Zolang met doelt op eigenwaarde, op de onafhankelijkheid van de beleving -wat overigens een contradictio is, want zijn wij niet sociale wezens, die gedijen bij de gratie van voorspelbaar gedrag- dan valt het nog wel mee. Maar mer dit schilderij hebben we beet, kunnen we opeens zien hoever iemand kan gaan in het tonen van zijn of haar appreciatie, tot waar individualiteit kan reiken. Dit schilderij ('Leonie met rode en gouden accenten') is namelijk gestolen. Ik ben de eerste om toe te geven dat dat altijd een vreselijke ontdekking is.

Toch moet ik erop wijzen dat de dief zich bewust in een hachelijk avontuur stort, en dus zware motieven moet hebben om dat te doen. Geldelijk gewin is een weinig aanvaardbare optie, het schilderij is tenslotte bekend, of wordt dat alleen al om die reden, dus welke heler waagt zich daaraan. Dan moet de conclusie zijn dat de onverlaat tot zijn daad kwam uit liefde voor het schilderij. Hij moet het dus vreselijk mooi vinden, zo mooi dat hij het risico van mijn vervaarlijke nabijheid op de koop toe nam. Hoe afkeurenswaardig deze daad ook is, het is toch een vorm van buiten-sporige appreciatie.


Bronvermelding:

'Ben Snijders, werken en dromen'. Art Revisited 2001. ISBN 90-72736-15-X






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl