In en om Assen

Portret van Hendrikus en Gerrit Peper



Inleiding


In 1919 komt Hendrikus Jan (Rieks) Peper naar Assen. Hij begint als meubelstoffeerder in de Hanebijtersgang (Singelpassage) op de zolder van een pand achter bakker Boomgaardt zijn werkzaamheden. Hij woont dan in de Mulderstraat. Knechten bij hem in dienst zijn Gerrit Huisman, Jobing en Miske, die op jeugdige leeftijd het vak van stoffeerder van hem leren. Hij stoffeert dan voor een rijksdaalder per stoel. Dat gebeurt nog ouderwets. ‘Met de mond vol spijkers en in één klap, met de ogen dicht, zit de spijker er in. En nooit mis!’.



Groningerstraat met halverwege links de tabakszaak van H. Peper en met Lieftinck's Tabak op de gevel van H. Hogenbirk (fotocollectie GAA)


Peper heeft altijd een stofjas aan


In 1924 wordt op advies van zijn schoonvader het pand aan de Groningerstraat 11 gekocht. De beklederij verhuist naar de zolder boven de zaak aan de Groningerstraat. Op deze manier kan Peper zijn vrouw, zonodig, in de sigarenzaak assisteren. Zijn werkzaamheden als stoffeerder zet hij nog voor tot aan de Tweede Wereldoorlog, als de handel verdwijnt wegens het schaars worden van de grondstoffen. Om zich van een inkomen te verzekeren begint het echtpaar Peper de sigarenzaak in combinatie met een leesbibliotheek. ‘In die tijd was dat nog heel gemakkelijk; je liet je inschrijven en als je van het begin af aan geld had, en je kon goed inkopen dan had men daar respect voor en kon je je gang gaan’.

In het sigarenmagazijn en de leesbibliotheek staat zijn vrouw. Als je het sigarenmagazijn binnenkomt zie je de toonbank met daarachter in vakken de rookwaren. Op de toonbank staat de gasbrander, de aansteker. Daarnaast de kaartenbak met alle adressen en boeken van de leesbibliotheek. Na het passeren van de toonbank kom je in de salon, het leesbibliotheekgedeelte. Peper heeft altijd een stofjas aan, die de winkeliers met grote regelmaat van de firma Jansen uit de Kruisstraat geleverd krijgen. ‘Die Jansen, dat was echt een stofjassenleurder, die ging gewoon de winkeliers bij langs met de gedachte ’t is wel al een half jaar geleden, dat ik die kerel een stofjas verkocht heb.’

Peper heeft een uitgebreid assortiment pijpen, omdat bezoekers van de wekelijkse veemarkt op woensdag aan de Nieuwe Huizen, marktkooplui en boeren, hiervan regelmatige afnemers zijn. Hij koopt de pijpen per gros in, waardoor hij ze goedkoper dan wie ook kan leveren. Wat betreft de inkomsten van Peper is het moeilijk te zeggen wat nu het meeste oplevert. Voordeel van een bibliotheek is dat deze belastingtechnisch moeilijk te controleren is; ‘Een sigarenwinkel daarentegen staat weinig rommelen toe’. Hendrik Peper is zelf een verwoed sigarenroker. ‘Hij had de lippen er naar staan; hij kon er mee praten, niet mee eten. Maar als hij ’s morgens wakker werd dan pakte hij er één om hem meteen in de lip te hangen’.



H. Peper in zijn zaak aan de Groningerstraat met op de toonbank rechtsvoor de gasbrander, terwijl zijn hand rust op de bak met uitleenkaarten van de leesbibliotheek (collectie G. Peper, Assen)


In 1979 wordt de zaak van Peper gesloten


Tien tot twaalf sigaren per dag rokend doet hem schamper neerkijken op die narrige ambtenaren van gemeente en provincie, die eens per week langs komen voor een doosje ‘Fia’ of ‘Riants’ van Ritmeester. Al voor de oorlog heeft Peper ‘Turmac –automaten’: Van die gesloten, vierkante kisten. De onze was een exclusief demonstratiemodel op de beurs in Utrecht. Toen hij eenmaal hing, kwam iedereen kijken. Het was een gok om in zo’n automaat te investeren. Maar binnen een jaar hadden we het er uit. Het apparaat gaf zelf geld terug!’. Zoon Gerrit kent de machine binnen de kortste tijd als zijn broekzak, wat hun de kosten van een monteur bespaart. In het begin van de jaren 50 zijn er in het Noorden drie van dergelijke automaten, waarvan één in Assen.

‘De mensen waren stapelgek. Een heleboel wilden ’t notabene op klaarlichte dag uit de automaat hebben’. Onder het motto ‘adverteren doet verkopen’ verspreidt de Asser bioscoop ‘Apollo’ onder de middenstand in de stad aanplakbiljetten met de films die er gedraaid worden. Deze hangen ook bij Peper aan het raam. Als tegenprestatie krijgt de betreffende winkelier gratis toegang tot de vertoning van de film. Voor Hendrikus Peper is vrijdagavond filmavond. De winkel sluit echter eerst om acht uur ’s avonds. Toch wacht men in de bioscoop met het begin van de voorstelling tot hij binnen is. Er klinkt applaus en de film begint.

Als zoon Gerrit de zaak van zijn vader overneemt, gaat hij zich toeleggen op pijpen en aanstekers, die door de grote inkoop scherp geprijsd verkocht kunnen worden. ‘Toen kocht ik Ronsonaanstekers per gros in. Ook kocht ik wegwerpaanstekers per 2000 á 3000 tegelijk. En dan was ik zeer scherp en verdiende er toch nog goed aan!’. In 1979 wordt de zaak van Peper aan de Groningerstraat gesloten. Het pand wordt verkocht aan de gemeente Assen.


Bronvermelding:


'In rook opgegaan'. De geschiedenis van ruim honderd jaar Asser tabaksindustrie en -handel. M.H.D. Hiemink en P.H. Sprik.
Dit zeer informatieve boekje is te bestellen onder ISBN 90-800868-2-7


Naar boven



© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl