In en om Assen


De geschiedenis van Drenthe en haar turf




De ontwikkeling van de Drentse Veenkoloniën tot ± 1900


In verband met deze situatie lopen de jongetjes het huis uit en verwilderen, aan de meisjes wordt generlei onderricht gegeven in naaien en breien, want de moeder voorzoveel zij er iets van verstaat, heeft er geen tijd voor; volwassen meiden zitten in herfst en winter om het vuur gehurkt en doen niets; zij hebben noch lezen en schrijven geleerd, noch handwerken. Niet onderwezen in het hanteren van naald en draad, geraken zij tot het huwelijk, zonder iets van het huisbestier te verstaan.

Lees verder





Veenarbeiders van Emmer-Erfscheidenveen 1948 - 1954


Meent van der Sluis schrijft in zijn inleidingt: "Mag ik er verder op wijzen dat dit boekje een zeer beperkte oplage heeft (100) en dat ik er aan hecht te vermelden zonder subsidie deze publicatie tot stand te hebben gebracht. Bijzonder blij was ik dat Miny Hofsteenge bereid was om enige gedichten naar aanleiding van mijn tekeningen te maken. In mijn ogen is zij de enige dichteres die de sfeer van veenarbeid goed aanvoelt.."

Lees verder





Anarchistische cultuur van Drentse veenarbeiders


Deze propagandisten behoorden tot de in 1882 gestichte Sociaal-Democratische Bond, ook wel de 'oude beweging' genoemd. Voor haar is de revolutie nabij die het socialisme zal brengen. Domela Nieuwenhuis, de leider van de SDB, had wel als eerste socialist in de Tweede Kamer gezeten en daar een wetsontwerp tegen de gedwongen winkelnering ingediend, maar hij kon daar in z'n eentje weinig beginnen tegen de 99 anderen die geen hand voor de arbeidersklasse wensten uit te steken

Lees verder





Turf en Zand en Welzijn
of de geschiedenis van Opbouw Drenthe; 1927 - 1945


Het is opmerkelijk dat het werk van Opbouw Drenthe in de dertiger jaren niet is uitgegleden. Het werk is niet ten onder gegaan in b.v. SDAP-achtige bewegingen; het is ook niet afgegleden in fascistische bewegingen en het werk is ook niet verkruimeld geworden door de verzuiling. Er moet veel en behoedzaam gemanoevreerd zijn in die tijd, om te beletten dat de één of andere doktrine het werk zou gaan beperken.

Lees verder





Terug in de bruine wereld van Emmer-Erfscheidenveen;
- deel 1 -


Meent van der Sluis vertelt: "Het is heel triest dat door overheden betaalde en gesubsidieerde beroepshistorici sinds 1987 slechts nog over de 'De mythe van de veenarbeid' de ene na de andere publicatie doen verschijnen. Mijn vader, geboren te 1919, die de situatie van de veenarbeiders van het Emmer-Erfscheidenveen uit die tijd ook goed kan beoordelen liet zich onlangs ontvallen: "Deze hardwerkende mensen zaten in een voortdurende wurggreep, voor en na de oorlog."

Lees verder





Terug in de bruine wereld van Emmer-Erfscheidenveen;
- deel 2 -


In het jaar 1900 trokken Holman en zijn arbeiders verder het zand op, over de Hondsrug en dwars door de Emmerdennen, kappend en gravend tot aan de plaats, waar de marechausseekazerne staat. Over deze weg konden dan ook de bestuurders van het veenschap, die in Emmen woonden, naar Emmer-Erfscheidenveen wandelen. Op 600 meter vanaf de Hondsrug kwam het eerste café aan de Veenweg (café Fokkema). In 1907 werd op deze Veenweg een stenen voetpad aangebracht.

Lees verder





De werkmensen van turfland


Het leven houdt op aardig te zijn; er is gebrek aan alles. Gebrek aan goed voedsel, kleding, schoeisel en ontwikkelingsmogelijkheden voor de kinderen. Wat wél toeneemt is onlust, kriminaliteit, hoge ziekte- en sterftecijfers, alkohol en verveling. De armenzorg was volstrekt onmachtig tegen zoveel ellende.

Lees verder





De veenarbeider


Derk Gort uit Zwartemeer in de gemeente Emmen is in 1914 geboren in het veen. Zelf werkte hij van z'n 14-de tot z'n 40-ste als veenarbeider. Gort ergert zich aan de negatieve beeldvorming over het werken in het veen. Daarom heeft Gort ook een boek geschreven: om te bewijzen dat het werken in het veen vakmanschap vereiste, waarvoor goed werd betaald.

Lees verder





Uit het leven van een veenarbeider. Herinneringen van Mindert Aardema


Mindert Aardema beschrijft zijn kindertijd en zijn leven als veenarbeider tussen 1884 en 1970, met tal van details. Goed leesbaar concreet beschrijvend beeld van leven en werken in het veen en naderhand, vanaf 1903, als gastarbeider in Duitsland. Later actief in kerk, school en vakbond.

Lees verder





Het veenbedrijf; hopend op een goede toekomst


De veenderij was tijdens de peridode tussen de twee wereldoorlogen het meest typische bedrijf van Drenthe. In de diverse publicaties uit die periode, bedoeld om Drenthe te promoten, werd met trots over het veenbedrijf geschreven: 'Van de totale turfproductie in Nederland', zo schreef de Rijks-Nijverheidsconsulent ir. R. Sijbolts, 'komt tegenwoordig ruim driekwart uit Drenthe en minder dan één kwart uit veenderijen in de overige provinciën tezamen'.

Lees verder





Turf als crisisproduct


De 'Wall Street Crash', de ineenstorting van de beurs van New York, was ook voor Drenthe de aankondiging van een langdurige economische crisis. Overal in Nederland nam het aantal werklozen snel toe. De klap kwam in Zuid-Oost Drenthe extra hard aan. Binnen korte tijd werd het werk in de venen gehalveerd. De structurele problemen van dit gebied werden wurgend.

Lees verder





Evangelist W. Braak-Hekke


Hoorde van een bevriende dominee uit Groningen, dat er twee Bonds-Evangelisatiën vacant waren: Emmen en Emmer-Compascuum. Braak-Hekke schreef op beide. Van Emmen hoorde hij niks; van Emmercompas de uitnodiging om eens te komen spreken. Men schreef het jaar 1895. Braak-Hekke in zijn 'boekske' "Evangelist in de venen"

Lees verder





Willem de Weerd, "Domeneer van Turfland"


Voor zijn werk in het Veenkoloniale gebied kreeg De Weerd een koninklijke onderscheiding. Koningin Wilhelmina noemde hem de 'zendeling in eigen land'. De kerkelijke instanties keken anders naar zijn werk: het dopen van kinderen en het bedienen van het avondmaal was tegen de regels. Dominee Willem de Weerd stierf in 1946.

Lees verder





'De Domeneer van Turfland; passages uit het boek van W. de Weerd


‘Scherp, realistisch, humoristisch, oog voor details’  zijn de woorden die mij te binnen schoten na het lezen van het boek van W. Weerd. Een boek wat de ‘tands des tijds’ qua leesbaarheid heeft overleefd. De Weerd schets in zijn boek een indringend portret van de evangelist en de gemeenschap in de Drentse veenkoloniën uit het begin van de 20e eeuw. Om een indruk te geven van dit  historische boekwerk zijn op deze pagina enkele passages weergegeven.  

Lees verder





Gebruiken in het veen


Er is verschil tussen de Drenten die in het veengebied wonen en die op het zand wonen. De veenkolonialen hadden andere gewoonten en gebruiken. Toch hebben ze in het veen wel het één en ander van de zandbevolking overgenomen, ook wat betreft de naoberrechten en -plichten. Maar ontegenzeggelijk hadden ze in het veen hun eigen gewoonten, die de zand-Drenten niet kenden.

Lees verder






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl