In en om Assen





Harm Smeenge


Een middenstandsmilieu

Harm Smeenge werd geboren in een middenstandsmilieu. Zijn vader dreef een winkel in de Kruisstraat in Assen. Zijn ouders overleden vroeg en Harm werd door de familie Veeze, eveneens winkeliers, opgenomen in het gezin, dat woonde aan de Markt in Assen.

Harm Smeenge heeft het voorrecht gehad om te studeren. Vervolgens heeft hij een glanzende carrière opgebouwd. Een ministerspost ontbreekt aan zijn staat van dienst. Hij heeft zich op onderwijsgebied optimaal ingezet voor zijn geboorteprovincie Drenthe.

In Meppel was hij van 1881 tot 1899 leraar staatshuishoudkunde geweest en wist dat de Drentse jeugd extra gestimuleerd moest worden om een goede toekomst tegemoet te kunnen zien. Drenthe was voornamelijk een plattelandsprovincie en had behoefte aan vakonderwijs, zoals nijverheids- en landbouwonderwijs


Schipperskinderen

Onder zijn leiding werd in 1893 de Vereniging tot bevordering van het Ambachtsonderwijs in Drenthe opgericht en circa 1900 kwam hier de ambachtsschool met een leerlingstelsel tot stand, dat landelijk navolging kreeg. In 1909 werd in Meppel de landbouwwinterschool gesticht. Met een zelfde gedrevenheid zette Smeenge zich in voor de schipperskinderen. Ter nagedachtenis van Harm Smeenge is in 1938 in het Wilhelminapark in Meppel een monument opgericht. Op de centrale vierkante kolom is een plaquette met het portret van de oude Smeenge aangebracht, omgeven door een muur met 34 keien met de namen van de gemeentes van Drenthe op dat moment.


De Harm Smeengebank

Ook in zijn geboorteplaats Assen is een gedenkteken te vinden. Op de hoek van de Emmastraat/Kerkhofslaantje staat in een klein perkje de Harm Smeengebank met inscriptie. Deze mode om belangrijke mensen met een bank te gedenken is gangbaar geweest, maar anno 2001 niet meer in zwang. Het Stedelijk Museum van Amsterdam bezit een prachtige bronzen buste van mr. Harm Smeenge van de bekende beeldhouwer John Raedeker: Smeenge op leeftijd, chique gekleed met vest en vlinderstrik.

In 1919 werd het mr. Harm Smeenge-Fonds gesticht met als doel het vakonderwijs in Drenthe blijvend te bevorderen. Aan gemotiveerde kinderen, die blijk hadden gegeven van een tomeloze inzet en een goed gedrag, werd jaarlijks het zogenaamde Harm Smeenge-erediploma uitgereikt als steuntje in de rug. Anno 2001 wordt de 'award' nog steeds toegekend aan leerlingen van lagere en middelbare huishoud- en nijverheidsscholen, technische en andere beroepsopleidingen, zowel in Drenthe als in West-Friesland.

Het gaat niet alleen om de goede cijfers, maar vooral ook om de juiste instelling: sociaal hulpvaardig zijn, een goede inzet en leidinggevende capaciteiten tonen. Met zo'n diploma heeft een leerling een streepje voor, nog steeds.


Harm Smeenge was getrouwd met Margaretha Jantina Mos. Hun oudste dochter, Henderika Alberdina Smeenge, heeft zich in het voetspoor van haar vader actief beziggehouden met het vakonderwijs, vooral voor meisjes. Zij kreeg drie zonen: de oudste was de bekende WD-politicus mr. Harm van Riel, Harm junior.


Bronvermelding:

'101 Markante Drenten'. Maxine Roberta Hilbrandie-Meijer. Uitgeverij Noordboek 2001. ISBN 90 330 1238 3. De foto van de Smeengebank is afkomstig van de website van René en Peter van der Krogt.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl