In en om Assen





De zon kwam op in Gieten en ging weer onder



The House aan de Brink in Gieten


Een Puch of een Zündapp

In het voorjaar van 1970 was Gieten landelijk nieuws. Justitie deed een inval in jongerensoos The House of The Rising Sun. Vermeend drugsgebruik bleek de aanleiding. Het dorp in rep en roer, ouders in grote zorgen om het welzijn van hun kinderen. Als één ding duidelijk werd, dan was het wel dat ook de jeugd van het Drentse platteland zo langzamerhand andere behoeftes gekregen had dan die waarin via het reguliere knutselclubwerk voorzien werd. Aan het eind van de jaren zestig was de wereld definitief anders geworden. The House in Gieten vormde daarvan het bewijs

Het waren de jaren zestig. In de Nederlandse huiskamers rukte de televisie op. Ook de Drentse jeugd werd kritischer en de brommer maakte Drenthe nog kleiner dan de provincie al was. Die bromfiets was meer dan een vervoermiddel. Hij gaf aan waar je bij hoorde. Je reed op een Puch of Tomos als je hip of alternatief was. Anders koos je voor een Kreidler of Zündapp. Die opgevoerde Puch had natuurlijk een hoog stuur en een ruggensteun met vossenstaart.

Ook op het Drentse platteland was het de muziek die de veranderingen in een stroomversnelling bracht. Niet alleen de radio verspreidde dat nieuwe gevoel, ook kwamen er nieuwe ontmoetings-plaatsen voor de Drentse jongeren, zelfs in kleinere plaatsen als Gasselte, Zuidlaren, Rolde, Dalen en Oosterhesselerbrug. Door de muziek van Cuby + Blizzards raakte alles in een stroomversnelling. Deze Drentse groep gaf een zeker aanzien aan het platteland. Overal in Nederland stond C+B op muren en viaducten gekalkt en die kwamen toch maar mooi uit Grolloo...


Attempt One

'Beter langharig dan kortzichtig' werd het motto waarmee opvoeders nogal eens tot wanhoop werden gebracht. Aan het eind van de jaren zestig bereikte de hippiecultuur haar hoogtepunt. In Drenthe kwamen jeugdhonken waar ouders hun kinderen liever niet naar toe zagen gaan. Maar de aantrekkingskracht was onweerstaanbaar. Tin Pan Alley in Emmen, Rask en Outcast in Assen, Goeroe in Schoonebeek, Bistro in Rolde waren ontmoetingsplaatsen voor jongeren die zich thuisvoelden in het alternatieve circuit.

De wereld veranderde snel, maar nergens op het Drentse platteland lag het tempo zo hoog als in Gieten. Het dorp haalde in die jaren tot ergernis van veel inwoners en uiteraard de lokale politiek regelmatig de landelijke pers. Het begon in 1967. Jeugdwerker Nico Broer maakte in een werkverslag melding van het feit dat er in verband met veranderde inzichten bij de jongeren in Gieten behoefte was aan een onderkomen waar ze gezellig bij elkaar konden zijn om naar muziek te luisteren en eventueel te discussiëren over voor jongeren belangrijke zaken.

De tijd van het knutselclubwerk was voorbij. Nico Broer vroeg het college van B en W van Gieten of het mogelijk was gebruik te maken van de oude pastorie aan de Brink. Het college liet weten andere plannen met het pand te hebben. Omdat een vijftal jongeren geen zin had langer op een acceptabel onderkomen te wachten, huurden ze een voormalige bakkerij aan de Eexterweg. Dit tijdelijke onderkomen werd Attempt One genoemd. De inrichting bestond uit een koffiebar, fauteuils en bankstellen. Muziek van de Stones, Beatles, Bee Gees, Q65, de Animais en Procol Harum leverde een belangrijke bijdrage aan de juiste sfeer. De eerste roddels gingen door het dorp. Die lange zomer van '67 was het druk in Attempt One. De jongeren uit Gieten hadden de smaak te pakken. Dit wilden ze niet meer kwijt.


"langharige werkschuwe jongeren"

Omdat het oude winkelpand in geen enkel opzicht aan wettelijke eisen voldeed en omdat het gemeentebestuur er toch langzamerhand van doordrongen raakte dat een goed jeugdgebouw onontbeerlijk was, kwam in het najaar van 1967 alsnog de oude pastorie beschikbaar. Nadat de elektrische bedrading vernieuwd was en er gaskachels waren geplaatst, werd het nieuwe onderkomen op 5 januari 1968 officieel geopend door burgemeester Van Walsum en Henk Geerts, de voorzitter van het jongerenbestuur. Al snel kreeg het de naam The House of the Rising Sun naar de hit van The Animals.


De bar van The House (foto Henk Alting)


De inrichting leek als twee druppels water op die van Attempt One. Bankstellen, divans en kussens maakten het grootste deel uit van het meubilair. Er stond een jukebox en er was een zelfgebouwde muziekinstallatie, waar later ook nog een lichtshow bij in elkaar werd geknutseld. Middelpunt was de bar waar koffie, fris en snoepgoed te koop was. In feite bestond het gebouw uit drie gedeelten: het VCJC-clubwerk, The House en de Texasbar. In deze bar kwamen vooral de jongeren van agrarische afkomst die van hun ouders beslist niet in The House mochten komen omdat daar alleen maar 'langharige werkschuwe'jongeren zouden rondhangen.

Maar in de sfeer van de tijd leefde men vredig naast en met elkaar. De gehaktballen uit de Texasbar waren van een zodanige kwaliteit dat de belangstelling hiervoor maximale integratie bewerkstelligde. En dan was er de kelder. Daar werd geheel andere muziek gedraaid dan boven in de soos. Die kelder was voorzien van een dikke laag schuimrubber met tapijt. Dit was de ruimte waarin je totaal kon relaxen. Door de oudere Gietenaren werd de soos al snel één groot matras genoemd. Je ging niet alleen naar The House om er naar muziek te luisteren. Er werd ook met overgave gediscussieerd over zaken die de soosbezoekers bezighielden.


Honderd bezoekers per avond was normaal

Er was een brede belangstelling voor politieke zaken die men omzette in concrete actie. Zo werden er avonden georganiseerd rond de inval van Rusland in Tsjecho-Slowakije, tegen de inrichting van een militair complex in Oost-Groningen en in de week voor kerst van 1968 hielden de jongeren een manifestatie om de grote welvaartsverschillen in de wereld aan de kaak te stellen. . Grote borden voor The House maakten de onvrede kenbaar. Dit stoorde sommigen zodanig dat na klachten uit het dorp de borden op last van B en W verwijderd werden.

The House of the Rising Sun werd een regionaal centrum voor de alternatieve jongerenscene waar muziek gedraaid werd die je elders amper hoorde: Frank Zappa en zijn Mothers of Invention en de toen nog vrijwel onbekende Led Zeppelin. Omdat er in Gieten altijd wel wat gebeurde, kwamen de bezoekers uit de wijde omtrek. Honderd bezoekers per avond was normaal. In de achterzaal waren regelmatig liveoptredens en het was de vaste oefenlocatie van het Housebandje Blues Before Sunrise. In The House traden groepen op als Sound of Ymker, Groovin Sound (later Child of Nature), Big Boss Bongo, Harm Brinksma en Stanley Kho. Soms kwamen er zoveel jongeren dat er van de brandweer geen mens meer bij mocht.


"...The House of the Rising Sun werd een regionaal centrum voor de alternatieve jongerenscene..."


De flowerpower was de nieuwste trend eind jaren zestig en alles draaide om geweldloosheid, lief zijn voor elkaar en vooral 'peace'. Jongeren uit de hele wereld ontmoetten elkaar in Amsterdam. Wilde je in bepaalde kringen meetellen dan moest je toch zeker een nacht op de Dam of in het Vondelpark geslapen hebben. Het kon niet uitblijven of Gieter jongeren maakten in Amsterdam kennis met hasj en marihuana. Ze namen de softdrugs voor eigen gebruik mee naar Gieten. Er werd in The House openlijk hasj gebruikt, gerookt uit collectieve waterpijpen en vaardig gedraaide joints die van hand tot hand gingen.


De hasjhond werd misleid met de resten van gebakken vis

De handel werd al snel opgepakt door jongeren van buiten Gieten die de Amsterdamse waar voor forse prijzen in The House kwamen verkopen. Uiteraard kon dit in een klein dorp niet onopgemerkt blijven en al snel kwam het drugsgebruik in Gieten volop in de publiciteit. De verwarring bij de overheden was groot. Politieoptreden leek de enige remedie en enkele invallen in The House waren het gevolg. Echter zonder resultaat. Men bleef gebruiken. Later werd in een experiment van het stichtingsbestuur gekozen voor gecontroleerd gebruik, maar ook dat leidde niet tot een voor ieder acceptabele situatie.

De definitieve sluiting van The House werd op 23 mei 1970 ingeleid met een grote politierazzia - door de jongeren honend 'hassia' genoemd - waarbij een heuse hasjhond niet ontbrak. Een hasj-hond die overigens op een dwaalspoor werd gezet met de resten van gebakken vis. Aan deze inval was een schier eindeloze reeks artikelen in regionale en landelijke kranten voorafgegaan.

Het dorp Gieten was diep verdeeld, vooral nadat de politiek zich met de problemen was gaan bemoeien. Sommigen gunden de jeugd een eigen plaats onder de zon met alles wat daarbij hoorde, maar een belangrijk deel van de Gieter bevolking vond de jongerensociëteit niets anders dan een poel des verderfs. Later zouden de gebeurtenissen rond The House Harmannus Timmerman het materiaal opleveren voor zijn proefschrift Drugs in een plattelandsgemeente.


Bezoek hier ‘Dè website voor oud-House bezoekers


Bronvermelding:

'Altied Underwegens', 2006 Publiqueuitgevers Emmen. ISBN 90 77461 06X. Een artikel van Lucas Koops.


Naar boven



© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl