In en om Assen

Portret van Jan Pieter en Huib Joan George Greebe.



Inleiding.


Jan Pieter Greebe, een domineeszoon uit Dokkum, vestigde zich rond de eeuwwisseling in Assen. Omstreeks 1907 neemt hij de sigarenwinkel van L. Pausma aan de Brink over. Na het overlijden van zijn vrouw zet hij, samen met zijn zoon Huib, de zaak voort. De huishouding wordt gedaan door een hulp voor dag en nacht. Zoon Huib Joan George Greebe, is aanvankelijk bediende bij zijn vader in de zaak.



Huib George Greebe (links) met zijn vriend Gerrit Oostergetel in een kiosk tijdens de TT van 1933 (collectie G. Oostergestel-Huizing.)


Huib Greebe’s antwoord is altijd: “Ja hoor meneer, prima gestookt!”.


In 1935 neem hij de zaak van zijn vader over. Huishoudelijk werk, zoals koken doet hij nooit zelf. Daarvoor heeft hij vanaf 1940 een huishoudster. Daarnaast eet hij gemiddeld drie keer per week bij zijn vriend Willem Oostergetel aan de Oosterhoutstraat, met wie hij overigens ook de nodige plezierige uurtjes in Assen en daarbuiten doormaakt. Het duo Greebe/Oostergetel is overal te vinden. Na sluitingstijd of in het weekend zijn beide heren vaak te vinden bij moeder Ab Visser die naast zijn achterdeur, op de hoek van de Singelstraat en de Kleine Marktstraat, een café heeft.

Bij moeder Ab kun je ’s nachts om twaalf uur nog gerust binnenstappen. Als ’s zaterdagsavonds om 10 uur de winkel sluit, is zijn vriend Willem reeds present en gaat linea recta naar ‘de Grot’ van Brouwer in de Singelpassage. Consequent elke zaterdagavond. Of naar ‘de Moriaan’ van Bies aan de Torenlaan. “Als ik over de Torenlaan loop, vind ik het toch zo moeilijk om die Moriaan voorbij te lopen!”. Als ze een beetje goed uit zijn en het wordt wat later en de stemming stijgt, dan kan het gebeuren dat je Willem Oostergetel, die goed kan zingen, bij voorbeeld aantreft in de foyer van het Concerthuis, waarbij hij door Huib Greebe zogenaamd begeleid wordt op viool.

Elke morgen laat Huib Greebe zich om een uur of acht scheren in zijn kantoortje, dat tussen de winkel en de woonkamer ligt. De zaak is dan al een half uur open. Jan Wolthuis, van kapper de Weert aan de Markt, komt daarvoor elke morgen. Je laten scheren is in die tijd meer voor de welgestelden een dagelijks terugkerende gebeurtenis. Of men gaat naar de kapper of de kapper komt bij je thuis. De minderwelgestelden gaan slechts twee keer per week voor een scheerbeurt. De schappen zijn altijd goed gevuld met merken als Bolknak, Schimmelpennink en Elisabeth Bas.

’s Morgens vroeg zijn het voornamelijk klanten van het gemeentehuis, het provinciehuis en de rechtbank. Onder hen mr. Pelink uit de Gymnasiumstraat, van wie bekend is dat hij de vochtigheid van de sigaren goed in de gaten houdt. Is er veel vochtigheid in de lucht dan pleegt hij te vragen: “Heb je gestookt, Greebe?”. En of er nu wel of niet extra gestookt is, Huib Greebe’s antwoord is altijd: “Ja hoor meneer, prima gestookt!”, wat voldoende is voor mr. Pelink om met de vertrouwde doos van 6 of 8 sigaren te vertrekken. Uit een artikel in de krant van 1941 vernemen we dat Huib Greebe bepaalde vormen van artisticiteit kan waarderen.

Onder de titel ‘Fraai beeldhouwwerk’ lezen we: ‘Voorzover bekend was mejuffrouw R. Marissen tot dusver de eenige beeldhouwster welke Assen rijk is. Onze kennis daaromtrent blijkt echter niet volledig te zijn geweest. Want gisteren namelijk ontdekten wij in de etalage van de heer H.J.G. Greebe aan den Brink een beeldhouwwerkje dat er zijn mag van den jongen kunstenaar H. Eleveld; een in eikenhout uitgebeelde vrouw, knielende bij het graf van haar gesneuvelde man. Een eenvoudig werkstuk, in alles sober gehouden, maar knap en met veel gevoel vervaardigd, en daarom het vermelden waard’.



De winkel omstreeks 1910 met rechts het sigarenagazijn Greebe (collectie GAA)


Huib Greebe doet de winkel in 1960 over aan Evert Kuiper


De winkel van Huib Greebe, door menigeen ‘Meneer’ Greebe genoemd is ‘het trefpunt’ van Assen. Alle nieuwtjes worden er uitgewisseld. Greebe is eigenlijk de enige sigarenzaak in Assen die van de tabakshandel kan leven. Een enkel keer als Huib Greebe zonder een bepaald merk zit, haalt hij dat bij zijn collega Koetsier. De omzet bedraagt wekelijks fl. 50.- á fl. 60,-; een bedrag voor het jaar 1937, dat te vergelijken is met wat een spekkoper of een referendaris verdient.

De drukbeklante zaak is door de week tot ’s avonds 8 uur geopend. En in ’t weekend tot 10 uur. Zijn personeel krijgt instructies als: ‘Je blijft vriendelijk. En als je je agressie kwijt wilt, dan draai je je maar om, want hier heb ik allemaal lege sigarenkistjes staan en dan vloek je daar maar een potje tegen. Maar je blijft vriendelijk tegenover de klant met ‘Ja meneer, alstublieft meneer’. En het puntje er af knippen voor de sigaar wordt aangestoken.’ Zo voedt hij zijn personeel op. Op de toonbank staat een kistje met sigaren voor de losse verkoop.

De door Greebe verkochte sigaren zijn machinaal vervaardigd, waarmee zij aangegeven dat hij zelden of nooit sigaren betrekt van de Asser sigarenfabrikanten. Als er een doos sigaren verkocht wordt, wordt deze opengemaakt en de sigaar geserveerd. De klant kan deze vervolgens aan de brander op de toonbank aansteken. Die brander staat vooraan bij de etalage. Hier is ook een opstaande achterwand van de etalage waar Huib Greebe over heen pleegt te leunen. Een karakteristieke houding van hem is al pratend met een klant met zijn elleboog over de rand van de etalagebak hangend, zodat hij én contact met het publiek in de winkel heeft én tegelijkertijd een mooi uitzicht over de Brink heeft.

Om leeftijdsredenen stopt Huib Greebe met de winkel en doet deze in 1960 over aan Evert Kuiper. Hij neemt dan zijn intrek in het pension van de familie Smit aan de Brink. De laatste dagen van zijn leven brengt hij door in het bejaardencentrum De Boshof, waar hij op 23 april 1974 op 80-jarige leeftijd overlijdt.


Bronvermelding:


'In rook opgegaan'. De geschiedenis van ruim honderd jaar Asser tabaksindustrie en -handel. M.H.D. Hiemink en P.H. Sprik.
Dit zeer informatieve boekje is te bestellen onder ISBN 90-800868-2-7


Naar boven


© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl