In en om Assen

Jan Hulsebos


Kunst moet iets vertellen of losmaken bij mensen

Bronnen: eigen webstee van Jan Hulsebos en Nieuwsblad van het Noorden

Op zijn webstee vertelt Jan Hulsebos het volgende over zichzelf:

Mijn Artistieke visie als houtkunstenaar

Ik ben een professioneel werkend kunstenaar. Mijn opvatting is dat kunst iets moet vertellen of losmaken bij mensen.
Mijn doel is niet alleen de schoonheid van hout te laten zien maar ook: denk of kijk wat verder dan de buitenkant.
De inspiratie komt in de eerste plaats vanuit het hout zelf. Hoe ik naar het hout kijk wordt bepaald door mijn gedachten, maatschappijvisie en persoonlijke emoties.
Het hout helpt mij een boodschap over te brengen. Daarom hebben al mijn werken een titel, al is het soms alleen maar de naam van het hout. De vormgeving moet de ander uitnodigen zich open te stellen. Wat deze ziet wordt mede bepaald door zijn eigen innerlijke wereld.

Het hout dat ik gebruik is grillig van vorm, afwijkend van kleur, aangetast door schimmels, ongewoon in voorkomen of enigszins verrot. Hoewel het uiterlijk velen misschien niet aantrekt zit er een grote schoonheid in deze stukken verborgen. Ik wil door mijn bewerkingen het beeld dat al in het hout aanwezig is duidelijker uit te laten komen en daardoor deze natuurlijke schoonheid beter zichtbaar laten worden.

Meer informatie over mijn werk kunt u vinden op mijn eigen website
Daar vindt u ook informatie over mijn cursussen houtsnijden en beeldhouwen.

Mijn Werkwijze

Het hout dat ik gebruik is grillig van vorm, afwijkend van kleur, aangetast door schimmels, ongewoon in voorkomen of enigszins verrot. Hoewel het uiterlijk velen misschien niet aantrekt zit er een grote schoonheid in deze stukken verborgen. Ik wil door mijn bewerkingen het beeld dat al in het hout aanwezig is duidelijker uit te laten komen en daardoor deze natuurlijke schoonheid beter zichtbaar laten worden. Ook streef ik naar een contrast tussen het ruwe van de natuurlijke  aandoeningen in het hout en het gladde van de door mij bewerkte stukken.

Bij het bewerken van het hout maak ik gebruik van zeer verschillende werktuigen: beitels, gutsen, kettingzaag, haakse slijper, schuurmachines, raspen, vijlen en schuurpapier. Momenteel werk ik veel met Haagbeuk en Robinia.
Van de Haagbeuk maak ik schalen. Hierbij laat ik de buitenkant zoals de natuur die heeft gevormd. De schaalvorm volgt de lijnen in het hout en ik probeer de natuurlijke schoonheid van het stuk hout te versterken. Gaten en aantastingen blijven bestaan en worden een onderdeel van de schaal, zoals bijvoorbeeld in de Eilandschaal te zien is.

In een enkel geval is het moeilijk kiezen aan welke kant de schaalvorm moet worden gemaakt. Bij deze stukken wordt aan beide kanten de uitholling gemaakt. Een ieder kan dan zelf bepalen welke kant van de Omkeerschaal hij wil zien.

De stukken Robinia is meestal afval van houtzagerijen. Aan de Robinia zitten veel gezwellen en bij de eerste zaagsnede vallen die er af. Deze stukken zijn ongeschikt voor de meeste gebruikers. Het gezwel laat ik bestaan en bij het vormen van de sculpture volg ik de lijnen in het hout.

Mijn objecten en sculpturen ontstaan om een aantal verschillende redenen.
De eerste reden is dat ik gedreven wordt door het hout zelf. Soms zitten er in het hout vormen en lijnen die er om vragen naar voren gehaald te worden. Mijn bewerking maakt alleen maar zichtbaar wat er al is. Mijn wandborden en schalen zijn hiervan een goed voorbeeld.

Soms is de vorm van het uiteindelijke beeld ergens al in het hout aanwezig maar niet zo duidelijk. Ik moet het dan alleen nog maar tevoorschijn halen. Tijdens het bewerken van het stuk hout ontstaat als het ware vanzelf het uiteindelijke beeld. Sculpturen als Zijspoor, Waterleven en Vreemde Vogel zijn zo ontstaan.

Een andere reden is dat ik wordt getroffen door iets wat in de maatschappij voorvalt en wat mij bijzonder bezig houdt. Ik druk dan mijn mening uit in een object. Zo zijn de objecten Spreukplank, Slachtoffer, Op Straat Gezet en Internationale Politiek ontstaan uit onvrede over zeer verschillende maatschappelijke problemen.
Soms ontstaat een object omdat er in mijn persoonlijk leven iets is voorgevallen wat ik "kwijt moet". In bijvoorbeeld de sculpturen Samen, Vuur en het wandbord Liefde heb ik uiting gegeven aan mijn gevoelens.

Recentie in het Nieuwsblad van het Noorden; 11 september 2001

Het pure handwerk van de houtsnijder

Meubelmakers gruwen ervan, maar voor Jan Hulsebos (50) is een stuk hout pas perfect als het volnoesten, butsen, kleurnuances en andere 'oneffenheden' zit. Een prestatie bij uitstek om juist uit zulk grof materiaal een even fraai als duurzaam sier- of gebruiksvoorwerp te snijden. Geen gladde, puntgave plankjes van de betere A-klasse. Nee, geef de houtsnijder uit Wilhelminaoord maar liever de ruwe versie, dan is'ie in zijn element.

De fascinatie voor hout zat er van jongs af aan al in. Gewapend met het zakmes struinde Jan als jonge blaag al eigen achtertuin en bossen af op zoek naar handzame twijgjes en takken om te bewerken. Oom Hulsebos 'de timmerman' was jarenlang zijn grote voorbeeld, die restaureerde in z'n hoogtijdagen ooit een compleet schip van hout. "Van hem heb ik ook mijn eerste echte houtsnijmesje gekregen, daarmee ging het een stuk beter."

Maar ach, hoe gaat dat in een mensenleven? Van het geploeter met messen, beitels en gutsen kon de schoorsteen niet roken, zodat Jan zich bekwaamde tot cultuurtechnisch ingenieur. Het ontwerpen van ruilverkavelingprojecten of sportvelden was dagelijkse kost. "Ik zocht een baan waarin ik veel buiten kon werken, maar maakte een grote vergissing: ik zat altijd op kantoor achter de tekentafel." Al vrij snel was duidelijk dat daar niet zijn ambitie lag. En terwijl de hobby van lieverlee uitgroeide pakte de houtsnijder alles aan wat op z'n pad kwam.

Een baantje als opperman in de bouw, paddestoelenkweker. Hij runde een eigen café, werkte als gids, vrachtwagenchauffeur, bosarbeider. Met maar één doel voor ogen: een professionele carrière als houtsnijder.
Aan z'n enthousiasme ligt het niet. Met vaste regelmaat staan de creaties van Jan als boeiende blikvangers uitgestald op exposities van de landelijke vereniging 'Houtrijk Nederland' en is hij vaste gast op kunstmarkten kriskras door het land.

Ieder object is uniek in z'n soort en van massaproductie wil de kunstenaar niets weten. "Alles wordt naar eigen wens en op maat gemaakt. Het ontwerp en de houtsoort bepalen mede de prijs." Het assortiment is divers tot nu toe: van naamplaatjes, huisnummers, dienbladen en sierraden (aparte oorbellen en hangers uit schors en 'afvalhout') tot generatiebestendige poppenhuizen en kastelen van hout voor de kinderen, grafmonumenten, ornamenten voor de schoorsteenmantel en een recente reeks solide houten ordners, telefoonklappers, foto- en adresboeken. Kostbaar in aanschaf (het pure handwerk is enorm arbeidsintensief), "maar je koopt in feite een erfstuk," licht de houtsnijder toe, "het gaat een leven lang mee."

Jan Hulsebos is autodidact, vindt zijn inspiratie onder meer in het ambachtelijke Friese kerfwerk, in ornamenten, Jugendstil, Keltische patronen en de natuur zelf. Zonde om daarvoor 'zomaar' een boom te vellen, zodat Jan voor zijn materialen de krantenadvertenties spelt, op zoek naar kapvergunningen. Daarbij gaat zijn voorkeur uit naar pruimenhout. "Hard en toch snijdt het gemakkelijk. Het hout splijt snel, maar als je het goed droogt is het prachtig in gebruik; met rode en gele kleuren en soms groene banen door de nerven."

Typisch zo'n ondergewaardeerde houtsoort, net als de abrikoos ('een mooie goudgele kern') of de gouden regen ('donker van binnen, een lichte laag van buiten'), bomen die Houtrijk Nederland extra onder de aandacht wil brengen. Of neem de sierkers. In Dwingeloo werd onlangs nog een halve straat gekapt, Jan was daar als de kippen bij. Zeker nu 'ie de snijtechniek sinds kort combineert met het draaien van hout. "Heeft zo'n boom een gezwel dan is het de kunst om daar op de draaibank een mooi potje of bakje van te maken. Eenmaal gedroogd komt er een kleurtje op. Lak?

Jan Hulsebos veert van verontwaardiging op uit de stoel. "Nee zeg, vreselijk! Olie komt er op, dat trekt de kleur van veel houtsoorten op, het wordt er levendiger van en een laagje blanke bijenwas voor de finishing touch. Duurzaam èn milieuvriendelijk."

Een deel van het houtsnijwerk is permanent te bezichtigen in 'De Schatkamer' aan de Heuvelenweg in Dwingeloo en op de internetsite www.janhulsebos.nl


 

© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl