In en om Assen





Klaas Koops


Bronvermelding:
De website van Klaas Koops


Spoorwegovergang Rolderstraat - Steendijk begin jaren zestig. (Collectie H. Sommeling)


Klaas Koops hoort bij de Drèentse schrievers


Klaas Koops groeide op in Assen, woonde aan de Steendijk en aan de Pelikaanstraat. Hij bezocht in die plaats de Johan Vermeerschool en de Rijks HBS en was onder andere lid van AGV, NJN, De Zwervers en AAC'61. In de jaren zestig deed hij atletiek bij AAC'61. Als jeugdatleet won hij diverse Noordelijke kampioenschappen, ondermeer op de 100 meter en in het kogelstoten. Bij de Nederlandse kampioenschappen viel hij enkele keren in de prijzen, onder andere op de zevenkamp. Hij was lid van de Nederlandse jeugdploeg en de Noordelijke seniorenploeg. Als A-jongere won hij tweemaal het Noordelijk kampioenschap op het nummer kogelstoten voor senioren. Zijn trainers waren Henk Gemser, Leen Pfrommer en Grietus Naber.

Na zijn militaire dienst studeerde Klaas Koops Arbeids- en organisatiepsychologie te Groningen bij prof. Pieter.J. van Strien. In 1972 trouwde hij met Gre Oussoren. Zij woonden tot 1985 in Groningen in de Helperweststraat. Na een loopbaan als gemeente-ambtenaar, onderzoeker en secretaris van een hogeschool werd hij in 1990 directeur van het Friesland College te Leeuwarden. Tot 1 september 2007 was hij bestuursvoorzitter van dit ROC. Vanaf die datum werkt hij als strategisch projectleider bij deze MBO-instelling en is hij lector Innovatie. Daarnaast is hij commissaris van STOAS Learning BV en lid van de Raad van Toezicht van de federatie SONT (Stichting Streektaal Organisatie in het Nedersaksisch Taalgebied).

Klaas Koops (1949) hoort bij de Drèentse schrievers. Hij wordt als zodanig vermeld in de Encyclopedie van Drenthe (blz. 514), in Scheupers van de Taol (blz. 160) en in Strèupers van de Taol (blz. 116). Vanaf 1999 publiceert hij in ondermeer in de tijdschriften Roet en Maandewark/OezeVolk. Hij debuteerde in 2001 met de dichtbundel 'Het pad weerum'. Daarna volgden diverse publicaties, waaronder ‘Suker in de tank’. In 2009 verscheen zijn nieuwste dichtbundel ‘Vangst zunder net’. 'Vangst zunder net' gaat over leven en dichten zonder zekerheden, over loslaten e.d. Dat levert spannende poëzie op, omdat de lezer veel ruimte wordt gelaten voor eigen invulling en interpretatie.

Voor recensent Gerard Stout van het Dagblad van het Noorden betreft de bundel 'een aanwinst voor de Drentse schrieverij'. De bundel kreeg vier van de vijf sterren. Ook had hij een column voor Radio Drenthe en won hij het Drents dictee. Momenteel is hij eindredacteur van het Drentstalige blad Maandewark/Oeze Volk. Koops werkt aan een boek over het Asser stadsdialect. Klaas Koops is voormalig voorzitter van het College van Bestuur van het ROC Friesland College. Over een jaar hoopt hij af te studeren aan de Klassieke Academie voor schilderkunst. Voor zijn werk en maatschappelijke verdiensten werd hij in 2008 benoemd tot ridder in de orde van Oranje-Nassau.


Klaas Koops volgde in 2005/6 de vooropleiding. In december 2006 is over zijn ervaringen met deze opleiding in Groningen een boek uitgekomen: 'De Vooropleiding. De kunst van het worden'. Een van de hoofdpersonen, directeur en docent Tom S. Hageman vond het 'een huiveringwekkend relaas, waarin de kampbeul treffend is neergezet'. Beeldend kunstenaar en kunstrecensent Eric Bos noemt het dagboek in Klassieke Berichten, de nieuwsbrief van de Academie,'fascinerend'. In juni 2006 is Koops geslaagd voor het toelatingsexamen tot het eerste jaar van de Klassieke Academie, gericht op elementaire studie. In dat jaar kreeg hij les van Tom Hageman, Xandra Donders, Ed Ubels, Janke de Vries, Jan van Loon en Miranda van Gelderen (Kunstgeschiedenis).

In het tweede jaar stond de schilderstudie centraal en waren er lessen van Chris Herenius, Peter Durieux, Joost Doornik, Siemen Dijkstra, Reinder Homan, Wim Jonkman, Miranda van Gelderen en Asaph ben Menahem. In het derde jaar, het afrondende jaar van de vakscholing, kreeg hij les van Flip Gaasendam, Paul Boswijk, Ralph Douglas, Riny Bus en Eric Bos (Kunstbeschouwing). Op 12 juni 2009 is Koops toegelaten tot de masterstudie van deze parttime-opleiding. In september nam hij, samen met zijn jaargenoten van de Klassieke Academie voor schilderkunst, deel aan een expositie in de kerk van de Doopsgezinde gemeente De Lytse Streek, Hofstraat 1c te Franeker, onderdeel van de kunstroute van de kunstenaarsvereniging Facit 2009 in Franekeradeel.


Publikaties


Een pilootschool; 1998

Regionale Opleidingencentra (ROC's) staan voor de opgave educatie en middelbaar beroepsonderwijs aan te passen aan de veranderende vraag van bedrijven en samenleving. Strategische onderwijsinnovatie lijkt een voorwaarde om die doelstelling dichterbij te brengen. Het ROC Friesland College heeft vanaf 1990 hard gewerkt om op dit terrein baanbekend te worden. Het heeft daartoe een eigen onderwijsconcept "Praktijkgestuurd leren" ontwikkeld, een concept waarin constructivistisch leren centraal staat. Het boek bevat een boeiend verslag van dit veranderingsproces. De schrijver beschrijft en analyseert in "Een pilootschool" welke factoren baanbrekendheid bevorderen. Om de opeenvolgende fasen te belichten wordt de metafoor van een opstijgend vliegtuig gebruikt. Een kijkje in de cockpit dat van belang is voor onderwijsmanagers in het BVE veld en daar buiten. Een blik die leert dat het bij succesvolle onderwijsinnovatie vooral gaat om visie, durf en doorzettingsvermogen. Een praktijkanalyse die een noodzakelijke aanvulling is op de vele theorieboeken over innovatie.

Het pad weerum; 2001

Het pad weerum is het debuut as schriever. Uut de titel blek het perspectief van waoruut of de gedichten schreven bint. Op het pad weerum beleef ie naomelijk alles opnei, ziej dingen aans: dieper en starker. Of veur het eerst. In de gedichten giet het vaok um momenten van onverwachte schoonheid as een anvulling op het bestaon, as een tiedelijk ontsnobbeln. Maor nogal iens hef die treust een baarst. Beide bint utings van een onbegriepelijke wereld, hiel en kepot tegeliek, maor wel met de longerende schriever um beide te verzoenen. Gedichten die zuk kenmarkt deur een sobere stiel. Mangs is deur vortlaoten ruumte schaopen. Ondanks dat bint de gedichten direct en toegankelijk. De sfeer is miestentieds weemoedig.

Uut't verleuren parradies; 2001

Drenthe's eerste Drentstaolige genealogie. Een fragment-geneaologie over ien van de veule femilies Koops in Drenthe, de Koopsen van Raol. Het boek umvat naost een gedieltelijke kwartierstaot en een stamreeks tot um-en de bij-1670, een beschrieving van femilieverhaolen en bezittings. Wieder kompt zaoken an de orde as de plaotsen waorof de femilie woond hef en het ontstaon van de achternaom Coops/Koops, die alles van doen hef met St. Jacobus, die in de middelieuwen slim populair west hef. Ok is op grond van de femiliegeschiedenis een persoonlijk waopen ontwikkeld. Het leste neis is dat de stamvaoder in elk geval twee breurs had hef, Egbert en Mr. Hendrik. Niet te bewiezen valt dat ze meugelijk kinder west hebt van de keurnoot of ette Albert Coops uut Loon. Een bekende van de femilie Kymmell.

Suker in de tank; 2002

Andacht veur historie en tiedgiest is in de mode, veural under aoldere ginneraoties. Het valt allent wel op dat daorbij minder vaok op de reurige jaoren zestig en zeuventig terugkeken wordt, wis deur de bekende schrievers. Suker in de tank giet over een sabotaoge. In 1970 deden twee jongkerels op de Johan Willem Frisokezerne in Assen suker in de tanks van 21 voertugen. Het was heur ludiek protest tegen het geweld in de wereld en tegen de wet veur gewetensbezwaoren. De sabotaoge en zien gevolgen weurden laandelijk neis, en hebt wis een half jaor de kraanten gangsholden. Nao dartig jaor duurt de schriever stil te staon bij zien bezundere rol bij dit gebeuren.

Het Feithhuis; 2005

Twintig jaar geleden startten de fusies in het hoger beroepsonderwijs. Veel kleine instellingen gingen op in multisectorale onderwijsfabrieken. Legers belanghebbenden stortten zich op de voorbereiding daarvan. Ook in Groningen, waar in 1986 de eerste hogeschool in Nederland tot stand kwam, de Rijkshogeschool Groningen. Een school die in 1993 opging in de Hanzehogeschool. Volgens sommigen zou deze fusie rampspoed opleveren. Anderen zagen kansen hun stad op de kaart te zetten of 'universiteitje' te spelen. De opbouw van de nieuwe instelling ontspoorde geheel. Vijf jaar later eindigde die in een diepe crisis. Waaraan dat lag? Aan de voorbereiding? Aan een gebrek aan visie of kwaliteit? Werd er een ordinaire machtsstrijd uitgevochten? Of was er iets anders aan de hand? Achter de schermen probeerde de secretaris de zaken zo goed mogelijk op de rails te houden. Een poging die tot mislukken was gedoemd omdat het werkelijke spel zich aan zijn invloed onttrok. Het Feithhuis is zijn reconstructie van deze geruchtmakende start.

Hendrik Koops Kunstschilder; 2006

Hendrik Koops (1882-1957) was huisschilder en politieagent. Zijn hele leven heeft hij geschilderd. Na vijftig jaar zijn er nog veel van zijn schilderijen in omloop. Zijn realistische werk past bij de tijd waarin het is gemaakt. Veelal betreft het landschappen, bosgezichten en stillevens. Koops heeft gewoond in Heemstede, Haarlem en Assen. En heeft ondermeer les gehad van Louis Krans, schilder en docent aan de Asser HBS. Net als hij gebruikte hij foto's en ansichtkaarten voor het maken van veel van zijn schilderijen. Het niveau van het werk van de schilder kan worden beschouwd als liggend boven amateurniveau.

Stromend zand; 2006

De macht van de media is groot. Geregeld maakt de pers nieuws. Onder andere door voorvallen te koppelen aan de maatschappelijke issues en hypes. Hierbij wordt niet altijd hoor- en wederhoor toegepast. Ook komt het voor dat betrokkenen vooraf niet op de hoogte zijn van publicatie. Vormen van aandacht die ingrijpende gevolgen kunnen hebben. 'Stromend zand' gaat over dit fenomeen. Over een directeur die wordt getroffen door ongevraagde negatieve berichten in de media. Wat houdt hem staande? Een novelle over de zegeningen van weemoed.

De Vooropleiding; 2006

In september 2005 ging in Groningen de Klassieke Academie voor schilderkunst van start. Een initiatief van een aantal bekende figuratieve schilders, bekend als de Noordelijke realisten. Een gedurfd initiatief en tot nu toe geslaagd. Een particuliere vak-en meesterstudie voor gevorderden en talenten met als doel een bijdrage te leveren aan het in ere herstellen en verbreiden van de klassieke schilderkunst. Een initiatief tegen de stroom in, met de tijdgeest op zak. Voor velen een tweede kans, voor de schrijver een eerste. Een uiterst efficiënte en effectieve manier om meesterschap in de schilderkunst te verwerven. Het boek geef een beschrijving van de gang van zaken en belevenuissen tijdens de vooropleiding, een voorbereidend lesjaar dat opleidt tot het toelatingsexamen.

Duurzaam veranderen van (beroeps)onderwijs; 2007

Duurzaam veranderen van (beroeps)onderwijs, hoe doe je dat? Hoe krijg je het voor elkaar het gedrag van docenten en andere medewerkers zodanig te veranderen dat terugvallen op oude gedrag minimaal is en er sprake blijft van ontwikkeling? De confrontatie van theorie en praktijk rond innovatie laat zien dat er veel tips zijn die duurzaamheid van een verandering kunnen bevorderen. Een uitgave met steun van het procesmanagement Herontwerp MBO.

Innoveren kan beter; 2009

Bij innoveren gaat veel mis. Daarom is gezocht naar een aanpak om dat te verbeteren. Door innovaties te beschouwen als krachtige gedragsomgevingen, waarin het draait om (het leren van) nieuw gedrag, kon een achttal bepalende factoren worden beschreven. Deze baanbrekende benadering maakt het mogelijk de context van innoveren te verbeteren en te versterken, waardoor de kans op succes stijgt. Een boek voor iedereen die zich bezighoudt met innovatie en innoveren. In het onderwijs en daarbuiten.

Vangst zunder net; 2009

'Vangst zunder net' gaat over leven en dichten zonder zekerheden, over loslaten e.d. Dat levert spannende poëzie op, omdat de lezer veel ruimte wordt gelaten voor eigen invulling en interpretatie. Voor recencent Gerard Stout van het Dagblad van het Noorden betreft de bundel 'een aanwinst voor de Drentse schrieverij'. De bundel kreeg vier van de vijf sterren.


'Hoofdschotel'. Klaas Koops 2011


Gedichten van Klaas Koops


december

het is de maond
van lochten in de bomen
en heil dat zwarft deur ’t laand

het is de maond
van zuken in ’t verleden
en hoop die starft in vrees

het is de tied
van prakkezeren

het is de maond
van denken zunder uutzicht
van zwart in locht,
en overlaoten

het is de tied
van God verlaoten

en dan,
iniens is der
die neuze an mien bien

Oet: Het pad weerum


Zin

Ik schreef een zin die wieder wol,
die wieder mus
Ontsnobbeln kun ik niet
maor neie kwamen
Ik wus niet waorum o'k um hulp reup

Ik schreef een zin die wieder wol,
die met mij preut
Ontsnobbeln kun ik niet
hij was stark
Bang wus ik niet waorum o'k lusterde


Ofdruk

Een ofdruk in de snei die liggen bleef
Fossiel van wat o’k gistern was

Was mien voet zien lichem kwiet
en was e an de wandel gaon?
Een zwarver die der tegenan giet,
die hier een tiedtien leden stun?

Een voetstap in het wit dat open lig
Fossiel van wat o’k gistern was


Hillig

‘In iederiene schoelt een hillige.’
Hij was katheliek. Dat kan. Een mèens mag zuk vergissen.
Het leven kent wel meer malligheden.
‘In iederiene?’
Ik kun het zowat niet geleuven. Jij wel?
Nou veuruut.
‘Wat is dat dan? Een hillige?’
‘Iene die de Heer toebeheurt.’
‘Dus de vrouw ok?’
Hij mus derum lachen.
‘Dat bepaolt de kark.’
‘Dat kan’. Zoas ik zee: ‘Het leven kent wel meer malligheden.’
‘Dus iederiene kan bepaolen of iederiene een hillige is?’
Hij vun mij maor een wonderlijk geval.
Ik wus het ok niet meer.
‘Stront döt toch wondern waor of e valt?’


Assens. Een stadsdialect


asser


Wat spreekt een Assenaar? Bartjedrents? Een mengelmoes van Drentse dialecten? Of een eigen stadsdialect? Met het boek Assens. Een stadsdialect, geeft Klaas Koops het antwoord op deze vragen

Centraal in het boek staat het Stadsdrents van de hoofdstad: het Assens. Hieraan is tot nu toe in literaire en wetenschappelijke publicaties nauwelijks aandacht besteed. Aan de orde komen de belangrijkste verschillen tussen dit dialect en de andere Drentse dialecten. Zo’n 120 Assenaren hebben hun medewerking verleend aan een onderzoek naar het stadsdialect uit de tweede helft vorige eeuw. In het boek zijn onbekende bandopnamen met daarop Assens verwerkt. Dit leidde tot nieuwe inzichten. Zo weten we nu de herkomst van Bottentinus, de Asser benaming voor Sinterklaas. Ook lijkt er in Assen sprake te zijn van dialectvarianten met eigen kenmerken, aangeduid als: Drents-Assers, Stadassers en Asserlands. Daarmee lijkt de ingewikkelde taalsituatie in Assen in het midden van de vorige eeuw enigszins in kaart gebracht. Van Fabricius tot Tokkel.

Klaas Koops is in 1949 geboren in Assen. Hij hoort bij de Drèentse schrievers. Vanaf 1999 publiceert hij in ondermeer in de tijdschriften Roet en Maandewark/OezeVolk. Hij debuteerde in 2001 met de dichtbundel Het pad weerum. Daarna volgden diverse publicaties, waaronder Suker in de tank. In 2009 verscheen zijn laatste dichtbundel Vangst zunder net. Beeldend kunstenaar Koops is eindredacteur van het Drentstalige tijdschrift Maandewark/Oeze Volk.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl