In en om Assen





Knapzakroutes in Drenthe


De werkgroepleden van het Knapzakproject v.l.n.r. Bertus Boivin, Theo Brugman, Hanna Schipper en Roelof Huisman.
(foto Sake Elzinga)


Wandelnetwerk van ruim 1400 kilometer geactualiseerd

Het is 23 december 2010. Het is winter in Nederland. Samen met de werkgroepleden van het Knapzakproject, Roelof Huisman, Theo Brugman, Bertus Boivin en Hanna Schipper, ben ik op weg naar Amen om een Knapzakroute te lopen. We zouden vandaag naar Oosterhesselen gaan. Dit is de allerlaatste Knapzakroute en bovendien een spiksplinter¬nieuwe route. Echter sneeuwstormen verhinderen deze reis. Het blijkt op deze barre winterse dag sowieso al moeilijk genoeg om in Amen te komen...


Elke Knapzakroute heeft een eigen verhaal

Roelof Huisman en Theo Brugman zijn twee vrijwillige 'Knapzakkers' van het allereerste uur. Door weer en wind lopen ze door Drenthe. Ze laten zich niet zo snel een wandeling ontnemen'. Het winterse weer vinden ze helemaal een cadeautje want 'dan ziet het landschap er wéér heel anders uit'. Al vanaf het begin van de jaren negentig hebben Roelof en Theo hun sporen nagelaten in de Knapzakroutes. Tijdens de autorit op 23 december naar Amen wordt ook al snel duidelijk dat beide heren niet alleen goed zijn in het uitzetten van routes, maar ook veel weten te vertellen over de omgeving. "Elke Knapzakroute heeft een eigen verhaal", zegt Roelof Huisman. "Voor de routes kiezen we de mooiste plekjes uit maar ze worden nog mooier als je weet wat er in een gebied is gebeurd".

Bertus Boivin, auteur van de boekjes, onderschrijft dat. In de afgelopen vijf jaar herschreef hij ze allemaal. "Elke keer ben ik verrast door de rijke geschiedenis die Drenthe heeft", licht hij toe. "Elk dorp of streek heeft prachtige verhalen en niet één verhaal is hetzelfde. Het kostte me soms best veel moeite om zaken weg te laten want er zijn veel te veel verhalen om ze allemaal te vertellen".


Vernieuwd concept

Het succes van de Knapzakroutes begint in de jaren tachtig. De vereniging Brede Overleggroep Kleine Dorpen in Drenthe (BOKD) neemt het initiatief voor het Knapzakproject waarmee een nieuwe stijl van plattelandstoerisme wordt ontwikkeld. Door de sterke opkomst van het recreatief wandelen in die tijd worden de Drentse routes elders veelvuldig nagevolgd. In de jaren negentig blijken de Knapzakroutes hun innovatieve karakter verloren te hebben. Bovendien moeten ze concurreren met een divers aanbod aan wandelroutes. Verrassend genoeg echter lijkt het concept nog steeds niet uitgewerkt want bij de geringste vorm van vrije publiciteit neemt de vraag weer toe.

De BOKD benadert daarom Stichting Het Drentse Landschap met de vraag om gezamenlijk de Knapzakroutes nieuw leven in te blazen. Het Drentse Landschap en de BOKD maken samen een revitaliseringplan om de routes een eigentijdsere uitstraling te geven en in te bedden in een efficiënt en duurzaam marketing- en distributiesysteem. De eerste 20 routes werden in 2006 onder andere met steun van de Provincie Drenthe in een nieuw jasje gestoken. Al snel stijgt de verkoop. Dit leidt er onder meer toe dat in 2008 de Provincie opnieuw steun geeft aan het verbeteren van de overgebleven 43 routes. De Europese Unie, een groot aantal Drentse en Duitse gemeenten, de Nationale Postcode Loterij, Regio Groningen-Assen en Het Drentse Landschap worden andere belangrijke financiers van het project. In 2010 moeten ze allemaal zijn vernieuwd.


Gezelligheid

De omgeving van Amen is op 23 december verpakt in een mooie laag sneeuw. Dit levert tijdens mijn wandeling met de Knapzakkers langs het Amerdiepje prachtige sprookjesachtige taferelen op. En dan wordt ook snel duidelijk hoe de wandeltochten van Roelof en Theo er meestal uitzien. Roelof ontdekt bijvoorbeeld een bevroren blaadje dat mooi gestoffeerd op de sneeuw ligt. "Dat is nou typisch Roelof", reageert Theo. "Hij is een man van de natuur. Roelof heeft oog voor dingen die de gewone wandelaar niet opvallen. Dat maakt onze tochten ook zo bijzonder. Omdat we zo verschillend door het landschap lopen, vullen we elkaar goed aan en houden we het al zo lang samen vol".

De eerste werkzaamheden voor het Knapzakproject bestonden voor Theo Brugman en Roelof Huisman uit het controleren van bestaande routes. Hier trokken ze vaak een hele dag voor uit want het nalopen moest niet alleen goed gebeuren; het moest vooral ook gezellig zijn. Dus koffiedrinken voor vertrek, lunchen op zitlappen op een mooi plekje in het veld en nakletsen met een borreltje in de plaatselijke kroeg. Toen ze alle routes nagelopen hadden, startte het grote project om alle Knapzakroutes te vernieuwen. "Het mooiste van wandelen is stilstaan", stelt Theo. "Omdat er onderweg zoveel te zien is", vult Roelof aan. "Maar ook komen we vaak medewandelaars of bewoners tegen. En dat levert steevast mooie verhalen op. Daar genieten we beide van".

De kennis van hun controlerondjes bleek bij het vernieuwen van de routes ineens erg waardevol. Op het verzoek om te helpen de 63 routes opnieuw te maken, reageerden beiden positief. Roelof: "Wandelen vind ik heerlijk. En als ik er dan ook nog eens voor kan zorgen dat anderen op plekken komen waar ze normaal gesproken nooit zouden komen, dan is dat natuurlijk helemaal prachtig".


"De Knapzakroutes zijn Drents erfgoed"


Ook in Amen eindigt de wandeltocht met een borreltje in de kroeg, De Amer. De koude gure wind zorgt ervoor dat we deze eerder opzoeken dan gepland. En ook nu blijkt dat de contacten van de heren met de plaatselijke horeca goed zijn. De Amer is eigenlijk vandaag gesloten maar voor de Knapzakwandelaars opent de kroeg graag nog even zijn deuren... Onder het genot van de drankjes wordt met trots terugkeken op de afgelopen vijf jaren. Wie had toen kunnen denken dat eind 2010 alle 63 nieuwe Knapzakroutes gereed zouden zijn. Het was hard werken want er moest niet alleen gelopen worden maar er was ook veelvuldig overleg met de dorpen over de routes.


Voor veel routes gold namelijk dat ze nog aantrekkelijker konden worden gemaakt als er andere paden zouden worden bewandeld. En dat werd niet meteen in elk dorp positief ontvangen.Toch kwam het uiteindelijk allemaal goed en zijn de dorpsbewoners ontzettend blij met hun nieuwe routes. En de Knapzakkers?. Zij vinden de collectie Knapzakroutes een 'bijbel' van de cultuurhistorie van Drenthe. "De Knapzakroutes zijn Drents erfgoed", vindt Bertus Boivin. "Ze zijn in Drenthe uitgevonden en genieten landelijk een grote bekendheid. Net als onze hunebedden en heidevelden, kennen veel mensen ze. De routes bevatten heel veel informatie over de cultuurhistorie van onze provincie. Dat is een heel waardevol bezit...".



Betrouwbaarheid

Nu alle Knapzakroutes zijn vernieuwd, betekent het niet dat de heren op hun lauweren gaan rusten. Bertus en Roelof zijn alweer met een nieuw project bezig: De Loop van de Drentsche Aa, een langeafstandsroute van 150 kilometer van Assen naar Groningen. En bovendien moeten ook de nieuwe Knapzakroutes regelmatig gecontroleerd worden. Want nog dagelijks blijkt hoe waardevol het is om over goed geactualiseerde routes te beschikken. Theo Brugman: "Na 25 jaar zijn de Knapzakroutes er nog steeds, terwijl heel veel routes allang het loodje hebben gelegd omdat ze niet meer kloppen. De kracht van de Knapzakroutes is dat we steeds goed contact met de dorpen hebben. Zodra we horen dat er iets mis is met een route, gaan we erop af en verhelpen het probleem. Waar maak je dat tegenwoordig nog mee...".


De eerste digitale Knapzakroutes

Op 11 maart 2011 zijn alle 63 nieuwe Knaproutes in gereed gekomen. Naast het herzien en het opnieuw vormgeven van de routes, zijn er ook routes aan de serie toegevoegd die nog niet eerder zijn uitgebracht. Bovendien zijn de eerste digitale Knapzakroutes in werking gesteld. Er is een applicatie, zogenaamde 'App', ontwikkeld waarmee de Knapzakroutes via de iPhone of Android telefoon kunnen worden gelopen! In eerste instantie geldt dit voor de populaire routes Gasteren, Oosterhesselen, Veenhuizen en Ansen.

Daarnaast zijn bij de startpunten van alle Knapzakroutes bordjes aangebracht met een zogeheten QR-code. Door deze code te scannen met uw telefoon ontvangt u beknopte informatie over de betreffende route. Tenslotte zijn er speciaal voor kinderen twee Kinder Knapzakroutes gemaakt; in Orvelte en op het Hijkerveld. Met deze vrolijke wandelkaarten kunnen uw kinderen zélf speuren naar de paadjes waar ze langs moeten lopen. En onderweg ontdekken ze van alles!


Uw eigen wandelervaringen

In de afgelopen jaren is hard gewerkt om de Knapzakroutes klaar te maken voor een nieuwe toekomst. De werkgroepleden denken dat zij hierin geslaagd zijn. Uiteraard zijn zij ook benieuwd naar uw wandelervaringen.

Klik op de afbeelding voor alle routes


Bronvermelding:

'Het Drentse Landschap'. Maart. 2011, nummer 69. Een artikel van Sonja van der Meer, hoofd communicatie van Het Drentse Landschap.







© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl