In en om Assen





Ben Lampe - Een leven lang tussen radio's


De jeugdige Ben Lampe bezig met het repareren van een radio in 1942. (collectie B. Lampe, Hooghalen)


Op 1 maart 1948 werd Lampe eigenaar van Radiohuis De Jong aan Gedempte Singel 30

Het was puur toeval dat Ben Lampe (Sneek, 1921) in Assen terecht kwam. Hij spreekt zelfvan een buitenkansje, dat hij in die tijd met beide handen aanpakte. Lampe werkte direct na de oorlog als monteur bij een radiozaak in zijn geboorteplaats Sneek. Van de eigenaar kreeg hij de toezegging de zaak te zijner tijd over te kunnen nemen, maar dat liep anders. Het bedrijf liep goed. Veel klanten kwamen na de oorlog met hun radio's die ze in de oorlog verstopt hadden en daardoor schade hadden opgelopen naar de winkel voor reparatie. "We hadden handen vol werk", zegt Ben Lampe. De verkoop van het pand ging echter niet door. "We konden het niet eens worden over de prijs." Lampe stond met lege handen, maar dat duurde niet lang. Een etaleur van Philips wees hem op het ambtenarenstadje Assen. Radiozaken waren direct na de oorlog in het Noorden niet dik gezaaid en dat gold ook voor Assen.

Op 1 maart 1948 werd Lampe eigenaar van Radiohuis De Jong aan Gedempte Singel 30 (nu schoenenzaak Mennega). Het werd het begin van een boeiende carrière van een radioman pur sang, die nooit ophield met kennis vergaren over de wereld van radio en televisie. Die dat ook goed kon combineren met zaken doen. Lampe Expert is nog altijd toonaangevend in de Drentse hoofdstad. Ben Lampe rust al jaren met zijn echtgenote Ada (90) uit in Hooghalen. Op een natuurrijk plekje, jaren geleden gekocht bij een boedelscheiding voor 350 gulden, heeft hij een fraaie bungalow laten bouwen. Hij knutselt graag en maakt ook nog regelmatig een oude radio van een klant.

"Ik kan het niet laten en knoei nog graag met die toestellen. Eens verdwijnen ze natuurlijk, want we leven in een weggooimaatschappij. Maar zo verdien ik ook nog een zakcentje. Haha!!.." Lampe voelt zich goed thuis in de Drentse natuur, maar is wel een echte Fries gebleven. Dat komt door het water. In Drachten ligt zijn motorboot. Casco gekocht in Noorwegen en daarna zelf afgebouwd. Regelmatig maakt hij er tochten mee. Samen met zijn vrouw. Ben Lampe kent bijna elke 'sloot' in Nederland. Vorige jaar voer hij als eerste met zijn boot en wat vrienden Assen binnen via de opengegraven Vaart. De stad lag toen even aan zijn voeten. Dat was al eens eerder gebeurd. Jaren terug...


Televisie

Het was in de eerste jaren na de oorlog. De televisie, zij het heel bescheiden, deed zijn intrede. Philips Eindhoven was al geruime tijd bezig met het experimenteren van het nieuwe medium en gebruikte het eigen personeel voor proefuitzendingen. Lampe volgde dat op de voet en schafte zich in maart 1949 een beeldbuisje van zeven bij zeven centimeter aan van Philips. Hij was daarmee de eerste in Noord-Nederland, die de televisiebeelden uit Eindhoven kon ontvangen. In de werkplaats achter de winkel konden liefhebbers terecht voor een demonstratie van de door Lampe zelf gebouwde televisie. In de avonduren verhuisde het apparaat naar de etalage, waar Assenaren zich ondanks de sneeuw konden vergapen aan de eerste televisiebeelden.

Regelmatig ging Lampe op pad om in zalen zijn vinding te tonen. "Ik had al gauw door dat reclamemaken heel belangrijk was." De zaken gingen goed. Veel reparaties maar nog geen handel. Lampe moest daarvoor één keer in de veertien dagen naar Eindhoven om radio's bij Philips los te peuteren. "Ik was nog geen vaste klant, dus ik moest de toestellen zelf halen. Het was echt vaak schooien. Soms kreeg ik vier mee, dan weer zes. Op de terugweg kocht ik in Dordrecht nog wat stofzuigers (merk Excelsior) en broodroosters. Die waren toen ook zeer gewild. Philips had toen zo'n honderd vaste klanten in Nederland." Noorderlingen konden toen alleen maar één Duitse zender ontvangen. Voor Lampe was dat geen probleem om toch de toestellen aan te schaffen. Als reclamestunt plaatste hij ze gratis bij particulieren thuis, in de hoop dat de tv werd gekocht. Die kostte in die tijd 775 gulden. Ook in horecabedrijven stonden televisietoestellen van Lampe. Vooral voetbalwedstrijden werden veel bekeken. Een wereldkampioenschap was een topper.


Televisietoren

Toen de televisietoren in Hoogersmilde er in 1958 voor zorgde dat de beelden ook in het Noorden goed te zien waren ging het voortvarend met de verkoop van televisies. "De mensen vonden het geweldig." De zaken gingen goed. Lampe had inmiddels aan de Molenstraat een pand gekocht voor de reparatiewerkzaamheden en ook kon je bij Lampe terecht voor vele andere technische huishoudelijke apparaten. In de derde winkel aan Gedempte Singel 40 werden ondermeer grammofoonplaten verkocht. Mevrouw Lampe, opgegroeid in Leiden in de meubelzaak van haar ouders, gaf regelmatig wasmachinedemonstraties bij de mensen thuis.

Samen stopten ze veel energie in het bedrijf. Tijd voor ontspanning was er niet. Vakanties waren ook niet dik gezaaid. "We werkten honderd procent voor de zaak. Dat moest ook wel wilde je een goede boterham verdienen." Alleen het wekelijkse kegelen met wat vrienden en ondernemers liet hij niet voorbij gaan. In september 1949 werd hij gevraagd voor de club en tot op heden gooit hij nog steeds een bal. Nu in de Rackethal en jaren daarvoor in de Hertenkamp. "Dat was pas kegelen. Zo lang ik gezond blijf ga ik door. Het is voor mij nog steeds een uitje."


De eerste winkel van Lampe aan de Gedempte Singel. (collectie B. Lampe, Hooghalen)


Wildernis

Belangrijk voor Lampe was dat de klanten met de auto tot voor de winkel konden rijden. Dat veranderde in jaren zeventig toen het centrum van Assen voetgangersgebied werd. Volgens Lampe waren veel winkeliers tegen dit plan. Het ging wel door. "Parkeren voor de zaak is nu eenmaal vreselijk belangrijk, dus werd het uitkijken naar een nieuwe locatie." Het werd de Minervalaan, destijds midden in de wildernis. "Het was een sprong in het diepe, maar ik had er wel vertrouwen in. Collega's verklaarden me voor knettergek. Het was daar ook een grote puinhoop maar ik had wel veel parkeerruimte." De keus van Lampe pakte goed uit. "De eerste jaren draaiden we een dubbele omzet." In die tijd kregen zaken als Lampe ook te maken met de concurrentie van Albert Heijn.

"Ze verkochten bijvoorbeeld handmixers voor stuntprijzen. En ook koelkastjes voor 198 gulden. Bij ons betaalde de klant 248 gulden." Ben Lampe en nog vijf collega's staken de handen ineen. Ze kochten samen in, bijvoorbeeld een wagon met zestig of tachtig koelkasten uit Duitsland. "We konden toen ook een goede prijs aanbieden." Zo ontstond de winkelketen Expert. Naast Assen zijn er winkels in Groningen, Steenwijk, Leeuwarden, Emmen en Sneek. Lampe ging zijn eigen weg met als belangrijkste standpunt: service. "Het kost je geld, maar je hebt er veel baat bij. Dat heb ik mijn zoon Tom en kleinzoon Sebastian, die nu de zaak runnen, altijd voorgehouden."

Lampe Expert huist nog steeds aan de Minervalaan. Volgens Ben Lampe kan dat door plannen van de gemeente Assen en projectontwikkelaars in de toekomst best veranderen. "Je weet maar nooit. Zeker is wel dat Lampe blijft bestaan. Waar dan ook. Als we maar bereikbaar blijven voor de klant met auto. Dat is het allerbelangrijkste."


Bronvermelding:

Asser Historisch Tijdschrift; nummer 2 / juni 2009. Een artikel van Ger Gramsma





© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl