In en om Assen

Lukas Koops


“In het begun van de jaoren tachtig is e gaon schrieven in zien mooudertaol”"

Bronnen: drentsetaol.nl, schrijvers om de Noord, noordboek.nl


Info op drentsetaol.nl


Lukas Koops Schriever van de maond september 2007


Lukas Koops is in 1952 geboren in Grol. Speulenderwies is e met het Drèentse volksleven op een boerendörp en de Drèentse taol in anraoking kommen. Omreden Lukas de leraorenopleiding in Leeuwarden volgd hef, mus e daor ok een jaor of wat wonen, mor zo gauw as ’t kun is e weerkommen naor de vertrouwde omgeving van Grol. Hij woont daor nog en ’t liekt der op dat dat zo blieven zal.

Lukas Koops hef jaoren leraor west an een schooul veur middelbaor beroepsonderwies in Emmen. Hij waarkt noe al weer een jaor of wat bij RTV Drenthe en boetendes hef e een eigen tekst- en communicaotsiebero. Hij is redacteur van ’t maondblad Noorderbreedte.

Politiek hef Lukas Koops ok aordig actief west. Hij zat in Raol in de gemeeinteraod veur GroenLinks en veur die partij zat e van 1987 tot 1995 ok in Provinciaole Staoten. Hij hef de ondergang van de Drentse Schrieverskring metmaokt as veurzitter. Lukas is ok bestuurslid van het Huus van de Taol.

In het begun van de jaoren tachtig is e gaon schrieven in zien mooudertaol, het Drèents van Grol. Hij hef gedichten publiceerd in Roet, de blaoden van de DGP en in Oeze Volk. In 1993 verscheen van hum de poëziebundel ‘Dood spoor’. Aander waark is oetkommen in verschillende verzaomelbundels. Zien eerste Drèentstaolige column hef e schreven in 1989; daornao hef e der nog een heule koppel schreven. In 1999 binnen de beste columns bij ’nkander gaard in de bundel ‘Scholders ophaolen’ die bij Het Drentse Boek oetgeven is.

In 2003 kwam de sleutelroman ‘Schoeltied’ oet. Een roman over de gebeurtenissen op een schooul in een klein dörp as daor een neie hoofdmeester beneuimd worden moet. In 2006 hef e ’t boouk Altied in de buurt schreven. Een boouk over zestig jaor regionale omroep in Drenthe.

Hoou kuw Lukas Koops zien wark in ’t kört typeren? Dubieuze maotschappelijke verschienseln wet e in zien colums met een vliemschaarpe pen an de kaak te stellen, maor deur een wat humoristische ondertoon haolt e het venien der ok weer wat oet.

In zien gedichten is e algedurig an ’t wreuiten met zien geveuil, maor ’t is stoer om die in taol te vatten. Hoou stoer dat is kuj lezen in zien gedicht ‘Taolgevuul’ oet de bundel ‘Dood spoor’.


Taolgevuul

met 26 letters
papier en parker pen
schrief ik bijna
wat ik vuul

zunder muite
kom ik oet
mien woorden

niet oet mien
gevuul

Oet: Dood spoor


Onvoldoende

hie hef
veur vandaog
zien hoeswark
niet maokt

de boeken lagen bij
zien vao

de schriften
bij moe

Oet: Dood spoor


Adoptie

dat valt nog wel met
zee mien buurvrouw
doe zie kwam kieken
naor het eerste koreaantie

zie har dacht
dat e zwart
was

Oet: Dood spoor


Thoes

ik heb in een
zwartumraande adverteinsie
lezen dat e thoeskommen is

waor zul e
al die tied
toch zeten hebben

Oet: Dood spoor


Bij elk wakker worden

bij elk wakker worden
giet heur haand
vanzölf nog weer opzied
en aid maor weer
vanneis die schrik
want ok vandaog
is e der niet

levens waren
roekeloos verweven
as draoden van een spin
nou gef allent
yahtzee of rummikub
de daogen nog wat zin

alle drokte is
niks aans as vluchten
veur genaodeloos gemis
waorbij dat koken
van zu’n diepvriesmaol
niet iens het allerslimste is

dat is wat as zie zöt
as zie hum varse bloemen döt
een stee veur heur
is der hier niet
die aander gung
veul eerder
oet de
tied

Oet: Dood spoor


Bron Schrijvers om de Noord

Vrouw

Australië was dankzij de Olympische Speulen een paor week wereldneis en dus mus der veur het oog van de wereld even wat rechtzet worden in de beeldvörming. De geschiedenis mus oppoetst worden. Bijna elk laand hef wel een zwarte periode in de iegen historie met een diel van de oorspronkelijke bevolking as slachtoffer. Kiek maor naor de Indianen in Amerika of de Indonesiërs in Nederlaand.

Dèenk ok maor ies an de jeuden in Duutslaand of de zwarten in Zuudafrika. In Australië giet het um de Aboriginals. Bij de Olympische Speulen perbeerde de Australische organisatie de systematische underdrukking van dizze Aboriginals te compenseren deur ze alle eer te bewiezen die maor meugelijk is.

Ze mugden een prominente rol speulen tiedens de openingsceremonie en de Aboriginal-hardloopster Kathy Freeman weur oetroepen tot nationale heldin. De Speulen bint veurbij. De camera's bint weer vot. Ik duur te wedden dat die Aboriginals inmiddels weerumschupt bint in heur hok. Ze mugden daor even oet, maor ze moet heur stee wel weten. Het is vanzölf niet aid feest.

  Die Australiërs kunt nog wat leren van de Portugezen as het giet um het gangs wezen met de iegen achtergrond, de iegen identiteit. Oet vrees dat de nationale identiteit van Portugal verdwient deur de gevolgen van de globalisering en de Europese ienwording is de Portugese overheid vlidden week begund met het oetdielen van Portugal-pakketten an kinder.

Het pakket bestiet oet de vlag, een opnaome van het volkslied en een kaort van Portugal. Alle kinder tussen zes en tien jaor kriegt dit pakket. President Sampaio en premier Guterres vindt dat de Portugezen trots moet wezen op wie ze bint en op de iegen geschiedenis. Prachtig. Niks as lof veur dizze grote geesten.

  Ze hebt ok nog bedacht dat de kedogies oetdield moet worden deur agenten in uniform, umdat dat deur kinder associeerd wordt met het gezag van de staot. Kiek, dat is nou ok al jaoren mien grote dreum. Ok de Drèentse kinder moet veul meer respect kriegen veur heur iegen achtergrond. Daorum moet autochtone Drenten in klederdracht ok zo gauw meuglijk pakketties oetdielen op Drèentse basisschoelen.

Pakketties met daorin een beeldtie van Bartje, het glieknaomige boek van Anne de Vries, de tekst van het Drèentse volkslied, een gratis lidmaotschap van het Volk van Grada of 't Aol Volk en een levenslang abonnement op Oeze Volk. Dit alles is geweldig goed veur oes zölfbewustzijn en veurkomp dat der ooit een tied komp waorin wij oes laot underdrukken deur de nationale overheid.

  As de Aboriginals op vergliekbaore wieze warkt hadden an heur iegen identiteit was heur nooit overkommen wat heur nou overkommen is. Ok op de vrouw in het algemien en de Nederlaandse vrouw in het byzunder is dizze riddenering van toepassing. Dankzij een decennialange stried van de vrouwenbeweging hebt de Nederlaandse vrouwen een zölfbewustzijn ontwikkeld dat zien weerga in de wereld niet kent.

Dat een Deense hoer de kosten van een börstvergrotende operatie dommiet kan oftrekken van de belasting, umdat dat een investering is die de bedriefsvoering verbetert, is mooi, maor dat is binnenkört in Nederlaand ongetwiefeld ok het geval nou de prostitutie per ien oktober legaliseerd is. Der bint nog veul belangwekkender ontwikkelings an de gang.

Zo is oet underzuuk bleken dat de mieste vrouwen niet of in elk geval veul minder wilt warken. Een drastisch toenummen zölfbewustzijn hef der veur zörgd dat al die vrouwen anno 2000 gewoon hardop duurt te zeggen dat ze het liefst met de Story of Privé en een glas sherry binnen handberiek op de baank wilt liggen. Maor der is meer.

Dat weur de wereld toond via het schitterende tillevisieprogramma 'Ja, ik wil ... een miljonair'. Chagrijnige criticasters braandden dit Joop van den Ende product volledig of, maor ze hebt niet in de smiezen dat ze daormet hier iegen domheid etaleert. Dit fraaie RTL-4 programma, waorin tientallen vrouwen anbeuden te willen trouwen met een miljonair die ze nog nooit zien hadden, hef een trend openbaard die binnen ofzienbaore tied ongetwiefeld ok wetenschappelijk underbouwd zal worden.

Vrouwen bint definitief de schaomte veurbij. Ze vertikt het um nog langer het politiek correcte beeld in staand te holden dat der in dit laand allent maor trouwd wordt oet liefde. Ze weigert um nog langer de wereld wies te maoken dat allent langs het traject verliefd, verloofd en trouwd het ware geluk bereikt kan worden.

Ze breekt rigoureus met al dat pseudo-romantische gedoe en gaot zunder umwegen rechtstreeks op heur doel of en dat is een man met een bult geld. Zoas de homo's tied neudig hadden um zuch te bevrijden en het volk heur ware aard te tonen, zo geldt dat in misschien nog wel starkere mate veur de vrouw.

Onzin dus um nao het zien van dit programma daor critische kanttiekens bij te plaotsen. Het hef niks van doen met het verkwaanseln van het recht op zölfbeschikking deur vrouwen of met ziekelijke hebberigheid. 'Ja, ik wil... een miljonair' is de definitieve bevrijding van de vrouw. Ze duurt eindelijk te laoten zien hoe ze warkelijk is.


Info op noordboek.nl

Lukas Koops (1952, Grolloo) werkte jarenlang in het onderwijs als leraar Nederlands, was politiek actief als raadslid in de gemeente Rolde en later als lid van Provinciale Staten van Drenthe voor Groen Links.

Inmiddels is hij werkzaam als programmaleider bij RTV Drenthe en als schrijver (o.a. voor Noorderbreedte). Daarnaast is hij bestuurslid van het Huus van de Taol.

Koops schreef en schrijft gedichten, columns, korte verhalen en interviews, in zowel het Nederlands als het Drents. In 2003 verscheen een roman van zijn hand. Bij Noordboek publiceerde hij in 2008 de titels Bestemming Drenthe – Levensverhalen van immigranten en Dit is het verhaal over Drinkwater in Drenthe over de geschiedenis van de WMD.


Werk:

Dood Spoor (poëzie, 1993)

Scholders ophaolen (columns, 2001)

Schoeltied (roman, 2003)

Omzien in weemoed (interviews, 2005)

Altijd in de buurt (historie RTV Drenthe, 2006)

Bestemming Drenthe (2008)

Dit is het verhaal over Drinkwater in Drenthe (2008)


© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl