In en om Assen





John Marree, een technicus met gouden handen


De zaak van Albert Marree aan de Markt 15a in 1942 (collectie J.H.U. Marree, Assen)


Het bedrijf aan de Gedempte Singel gaf Assen een eigen gezicht.

John Henri Urbain Marree (Assen, 1929) was op en top een techneut. De HBS was een vergissing, maar de prestaties op de lagere school aan de Emmastraat en de ULO aan de Gymnasiumstraat mochten er wel zijn. Daarna was het wat betreft school wel gebeurd. Auto's, motoren en radio's hadden zijn voorkeur. Eigenlijk was de MTS voor hem de meest aangewezen plek, maar dat kwam er niet van. Door het overlijden van zijn dertienjarige broer Jan — voorbestemd om vader Albert Marree in de zaak op te volgen — stond John voor de keus: de MTS of de zaak. Plichtsbesef dreef hem de optiek in.

Dus weer studeren. Vijf jaar lang. Opleiding horlogemaker, opleiding optiek en opleiding goud en zilver. 'We konden niet anders. De verslagenheid van mijn ouders na de dood van Jan was zo groot, dat we wel voor de zaak moesten kiezen. Uiteindelijk toch een goede oplossing, waar ik nooit spijt van heb gehad', zegt Marree. Samen met zijn vrouw maakte hij de veertig jaar in het bedrijf vol. Mooie en minder florissante jaren, maar altijd met de wil de klus te klaren. En vertrouwen in elkaar. De naam Marree, John's voorvaderen waren Franse Hugenoten en ook klokkenmakers, is niet alleen een begrip in Assen, maar in heel Drenthe. In tal van kerken in de provincie zijn ringleidingen door John Marree aangebracht en vele instanties hebben geprofiteerd van de technische kennis en vaardigheden van de Asser ondernemer.

John Marree is de specialist op het gebied van hoorapparaten en geluid. Bij de organisatie van de Wereldspelen voor gehandicapten, in 1990 in Assen, klonk de naam Marree als muziek in de oren. Ook was Marree op zijn terrein actief bij bijvoorbeeld de intocht van Sinterklaas en Koninginnedag. De technische hobby van John en zijn beide creatieve zoons Bert Jan en Martijn, die ook in Assen wonen, kwam bij die evenementen toen heel goed van pas. Dochter Dienke zocht het niet in de techniek, maar ging werken in de zorgsector. Het bedrijf aan de Gedempte Singel hoort thuis in het rijtje van prominente zaken, dat de hoofdstad van Drenthe een eigen gezicht heeft gegeven.


De Duitsters staken het pand van drogisterij Zieman in brand

De basis werd gelegd door vader Albert Marree, die in 1926 een winkel in klokken en horloges begon aan de Beilerstraat nummer één. In het pand, waar nu een kapperszaak is gevestigd, dreven de grootouders van John een kruidenierszaak. Maar opa Marree was meer redenaar dan zakenman. Door zijn vele en lange toespraken voor onder meer de Bond van Staatspensionering in het Concerthuis (het huidige Theater De Kolk) werd hij 'ontdekt' door directeur Clewits van de Provinciale Drentsche & Asser Courant. Hij kreeg er een baan als acquisiteur. John Marree groeit op aan de Zuidersingel. Hij speelt er met zijn vrienden Johan Lammerts, Roel Jansen en Henk van Dalen. Zwemmen, polsstokspringen over de gracht, stiekem ijshockey spelen op de vijver in de Gouverneurstuin en veel knutselen

Veel buiten spelen dus. 'Dat kon toen nog, al vond mijn vader dat maar niks. Die man was nogal streng. Hij was altijd vreselijk kwaad als ik onder de modder thuis kwam. Een keer was het zo erg, dat hij de polsstok in mootjes hakte. Dat is me altijd bijgebleven. Zoiets deed je als vader toch niet. Een nieuwe polsstok kreeg toen maar een plaatsje in de schuur bij Lammerts.'. De zaken aan de Beilerstraat gaan goed en vader Marree zoekt naar een groter pand. In 1942 verhuist hij naar de winkel in galanterieën en klokken van Luitje Post aan de Markt 15 A. 'Vader had voor dat hij aan de Beilerstraat begon al enige jaren bij Post gewerkt. De opening van de zaak in dat oorlogsjaar was prachtig.

Er was een stuntverkoop met horloges. Dat liep geweldig.' John heeft echter weinig belangstelling voor de zaak. Tot grote teleurstelling van zijn ouders. Zijn interesse gaat meer uit naar auto's, motoren en radio's. In zijn werkplaats aan de Markt knutselt John, dat het een lieve lust is. In en na de oorlog bouwt hij er zeker vijftien radio's voor vrienden en kennissen. Als dansorkestjes na 1945 weer populair worden, kun je bij Marree terecht voor een versterker. Pas vele jaren later is daar een punt achter gezet. John haalt nog een anekdote op uit die jaren. 'Een dag voor de bevrijding van Assen, donderdag 12 april, staken de Duitsers het pand, nu drogisterij Ziemann in de Kerkstraat, in brand.


De zaak van Albert Marree, die in 1926 een winkel in klokken en horloges begon aan de Beilerstraat nummer één.


In 1961 wordt John eigenaar van de zaak

In dat gebouw was de Feldgendarmerie gevestigd. De Duitsers bewaarden daar hun sterke drank en sigaretten. De brand zorgde voor grote angst in de straat, omdat de brandweer niet over voldoende bluswater beschikte. Daarvoor moest de sluiswachter aan de Vaart worden gewaarschuwd. Die moest voor meer druk zorgen. De bruggen waren al opgeblazen en iemand moest op fiets tussen de moffen door naar die sluiswachter. Dat moest ik toen maar doen. Ik was nog maar vijftien en echt geen braniejongen. Gelukkig liep het allemaal goed af.'. John wil na de oorlog graag naar de ambachtsschool, maar daar steken zijn ouders een stokje voor. 'Daar ging je als gegoede burger niet heen.

Die school had bij mijn ouders een negatieve klank.' De jonge Marree moet van zijn ouders naar de HBS. Nou dat wordt geen succes. De ULO van Sperna Weiland aan de Gymnasiumstraat gaat beter. Die man heeft al snel door dat John een technische knobbel heeft. Met het ULO-diploma op zak volgt de militaire dienst. John wordt vrachtwagenchauffeur bij de luchtmacht in Leeuwarden. 'Een fijne tijd. Veel tijd om te sleutelen. Toen wist ik heel duidelijk dat ik graag automonteur wilde worden.' In 1950 zet John in een half jaar tijd een auto op drie wielen in elkaar. Later komen soortgelijke auto's met de naam Tempo op de markt. Na de dienst in 1952 dus geen MTS, maar door het familiedrama een baantje bij vader Marree in de zaak. 'Van mijn vader heb ik nooit gehoord of hij blij was met onze beslissing om in de zaak te gaan

Zo'n man was hij niet.' John is dan 22 en Truus - dochter van een Asser ambtenaar - 18 jaar. Zij werkt bij de Provinciale Drentse WV aan de Markt. In 1956 trouwen ze. John haalt alle benodigde diploma's en wordt in 1961 eigenaar van de zaak. Hij is dan 32 jaar. Zijn ouders betrekken een bungalow in Norg en de ondernemers John en Truus verhuizen van de Vredeveldseweg naar de woning boven de zaak aan de Markt. 'De winkel liep als een trein,' vertelt Truus. 'Ja John's vader kwam nog regelmatig in de zaak. In 1966 stierf hij aan longkanker. In datzelfde jaar kwam mijn schoonmoeder terug naar Assen. Ze kon niet wennen in Norg. Ze heeft nog vele jaren in de Brinkflat gewoond.'


John Marree op z'n DKWin 2002.. (collectie J.H.U. Marree, Assen)


De omroepinstallatie voor de reclameboodschappen werkt nog nog volop.

Het voormalige café Westerling op de hoek van de Oudestraat en de Varkensmarkt wordt eind jaren zestig de nieuwe locatie van Marree. 'Het was voor ons een grote stap. Het was de tijd van de grote veranderingen in het centrum van Assen. Het Plan Uitleg Kern (PUK), een grote uitbreiding van het winkelgebied, duurde langer dan verwacht en dat speelde de ondernemers parten. Geen Koopmansplein. Nog geen V&D en Hema. Financieel hadden we toen moeilijke jaren. Dankzij de goede naam en het vertrouwen van de bank bleven we overeind.' Zonder sieraden, maar met gehoortoestellen en contactlenzen wordt in 1979 een nieuwe start gemaakt in het huidige pand Gedempte Singel 48

'We begonnen met een lege portemonnee, maar hebben er tien fantastische jaren gehad. Een fijn team om mee te werken. Veel klanten. En verdiensten genoeg om nu goed van te leven en mogelijk oud te worden.' In 1990 deden de Marree's de winkel van de hand. De kinderen, die wel de kans grijpen om te studeren (HTS) voelen niets voor het bedrijf. Dat komt in handen van de vaste medewerkers Wietze en Anke Gorter, twee zeer bekwame krachten. John blijft na zijn ondernemerschap werken en knutselen in zijn studio bij de woning aan de Burgemeester Gratamastraat, die nogal eens van aanzien verandert.

Ook na het herstel van een hart- en herseninfarct, hij moet opnieuw leren praten en schrijven, is de bedrijvigheid gebleven. De omroepinstallatie van waaruit de reclameboodschappen Assen in worden gestuurd werkt nog volop. De liefde voor de motor is nog meer dan honderd procent. Het optimisme van de twee doorzetters is nog altijd bewonderenswaardig. Het geheim van Marree: vakmanschap, service en kwaliteit en heel veel vriendelijkheid!


Bronvermelding:

Asser Historisch Tijdschrift; Een artikel van Ger Gramsma





© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl