In en om Assen





Martin Koster


Foto © Bert Jippes


Oet Wikipedie, de vraaie enzyklopedie

Martin Gert Koster (De Vaort, 1950) is een Drèentstalige skriever en ien van de oprichters van 't Drèentse literaire tiedskrift Roet. Hi'j stiet bekend as een polemische, skaarpe skriever die de confrontatie niet uut de weg giet.


Opgruuien en wark as leraar

De femilie van zien va huusden de leste twei ieuwen langs Riest en Vaort. De femilie van zien moe kwamen end 19e ieuw as asielzukers uut 't Keuninkriek Hannover naor Roswinkel (Drenthe) Koster zölf gruuide an De Vaort op. De eerste zes jaor van zien lèven preut Koster 'nooit aans [...] as 't nuverste Drèents dat der bestiet: 't Riest- of Zuudwestdrèents' . Hi'j gunk in Zwolle naor de hbs; op zien achttiende verhuusden zien volk en hi'jzölf naor 't Ogeveine. In 1970 gunk hi'j Nederlaans studeren an de RUG in Grunning en haalden de onderwiesakte m.o. Nederlaands.

Ok an de RUG raakten hi'j drok op streektaal en streektaalliteretuur deur zien kennismaking mit 't Nedersaksisch Instituut, daoras e college kreeg van Hendrik Entjes, Geert Kocks en Fokko Veldman. Tussen 1976 en 1981 hef e leraar ewest in Assen, Dèventer en Knoal. An de Pabo in Möppelt was e gastdocent Drèents. Ok hef hi'j een toertien kroefbaos ewest in Nee. In 2000 weur Koster leraar Nederlaans veur aanstaligen in Leek. Aandere beroepen van hum waren slieter, classificeerder, conducteur, corrector en skaopeholder. Vandage de dag woont e in Lievern.


Skrieveri'je en streektaalwark

Koster zien gedichten en vertellegies verskenen onder een bulte skoelnamen, daoronder Meine Roswinkel. Sund 1995 publiceert e onder zien eigen name. Onder andere hef e veul parodieën emeuken op 't wark van aandern, beveurbield op gedichten van Marga Kool, Roel Reijntjes en Peter van der Velde. Hi'j skrif over thema's as de dood, ienzaamheid, mèensen an de raand van de samenlèving, en de stoere verholding tussen mannen en vrouwlu. Koster was coördinator van de lesboeken Noordenvelds en Midden-Drèents. Hi'j was ien van de samenstellers van een cursus Drèentse spelling en een literatuurcursus veur Radio Noord.

Veur de Drentse Courant en 't Dagblad van het Noorden skreef e columns van 1986 töt 1992. Ok hef e van veul Drèentse publicaoties corrector of endredacteur ewest Mit de skriever Anne Doornbos richtten Koster in 2005 't Nei Drèents Geneutschap op, det een contactpunt wil wèden veur Drèentse schrievers en aandere streektaalactivisten.


Oprichten van Roet

In 1979 scheut 't Koster in een café in Stad in 't zin um een literair tiedskrift in 't Drèents te maken. Zien kammeraod, de Twèentse skriever Ton Kolkman, was daor vortdaolijk enthousiast oaver. Dezölfde dag weur 't eerste nommer van 't nog altied bestaonde tiedskrift Roet in mekare zet. Roet zetten hum, krek as zien Grunneger veurloper 't Swieniegeltje, of tègen verstikkend oldmoodse skrieveri'je. Véur 't oprichten van Roet zat Koster ok in de redactie van 't kört verskienende tiedskrift De Pennevogel, daoras wark in stund in verskeiden Nedersaksische dialecten van Nederlaand en Duutslaand, en det dezölfde uutgaankspunten har as 't Swieniegeltje.

Roet har in 't begun veural een satirische inslag en bood een stee an moderne, maanks controversiële thema's - veur 't eerst binnen de Drèentstalige skrieveri'je. 't Oldere, meer conservatieve Drèentstalige blad Oeze Volk was Koster aal minder naor 't zin. Roet naamp eerst allent Drèentstalig wark op, later ok wark in aandere streektalen en in 't Nederlaans. Koster hef twintig jaor laank redacteur ewest van 't blad. In 2004 hef hi'j een bloemlèzing samenesteld uut 25 jaor Roet mit as titel Strèupers van de taol.


Koster en de Drentse Schrieverskring

Koster vund det de in 1953 opgerichte Drentse Schrieverskring, daoras e bi'j kwaamp, veural leden har die niet in literaire skrieveri'je interesseerd waren. Partie leden wolden hum vanwegen de inhold van zien skrieveri'je royeren, mar 1991 weur hi'j onder 't veurzitterskop van Klaas Kleine ekeuzen töt volmacht. Toe as d'r in 1992 drokte ontstund umdet een antal leden de skriever en politicus Lukas Koops niet as veurzitter wolden hebben, steunden hi'j Koops. Toe as Koster vund det hum de Schrieverskring verbeud um hum kritisch uut te laoten oaver aandere leden van de Schrieverskring, stapten hi'j d'r uut.


Uutgaoven van en oaver Koster

Koster zien wark is, mit uutzondering van de intussen ebundelde gedichten, miest nog verspreid verskenen. In 1995 publiceerden e bi'j uutgeveri'je Het Drentse Boek Zölfportret mit sparzegelties. Hi'j maakten de eerste Drèentse stripvertaling, 't Suske en Wiske-album Het hondeparadies (Grunning, 1998) en skreef de Nederlaanstalige monografie Tegen de stroom in. Het kunstenaarschap van Rudi Seidel (Zuudwolde, 1998) De bundel Hotel an 't spoor, mit zien gedichten van de leste dartig jaor, kwaamp in 2010 bi'j Het Drentse Boek uut.

Mit dizze bundel wun Koster in 2011 de Dagblad van het Noorden Streektaalpries, in de kattegerie proza en poëzie. 't Roetnummer van winter 1999/2000 stund in 't teken van Koster zien ofskeid as heufdredacteur. Zien wark is in det nummer bi'jien ebrocht mit as titel Ave Reest. In 2006 kwaamp bi'j de stichting Drentse Taol (vandage 't Huus van de Taol) een 'schrieverspetret' op dvd uut oaver Koster.


Citaoten

• Schrieven in 't Drèents, 't is en blef een aparte angelegenheid. En dat stiet mij an. Ik holle wel van apartigheid. 't Is de sjeu van 't levent.
• Ik, Meine Roswinkel, weur geboren an de Heufdvaort, een kilometer of dreie ten zuden van de Riest, en achterof zuj zeggen kunnen da'k miene hiele levent een Veendrent ebleven bin. En dan bedoel ik da'k ruumte neudig bin, da'k zeggen wil wat mij niet anstiet, da'k mij niet begraven laoten wil in 't ien of aandere zaanddörp daor aj gien privé-levent hebben kunt, daor aj mit alles mitandoen mut. Ik mut niks, niente. Ik bin zölf baos.



Info op woestenledig.nl d.d. 6 maart 2011

Streektaalprijzen voor Martin Koster en Oldambt-dvd

De dichtbundel Hotel an ’t Spoor van Martin Koster en de dvd Wiede leegte mit daipte zijn uitgeroepen tot winnaar van de Dagblad van het Noorden Streektaalprijs. Dat is zaterdag bekendgemaakt tijdens festival Reur! in Emmen. Koster won in de categorie proza en poëzie, de dvd van stichting Landschap Oldambt in de categorie cd en dvd. Het is voor het eerst dat de streektaalprijs aan een filmproductie is toegekend. De jury onder voorzitterschap van Harm Evert Waalkens spreekt van ‘een prachtige verfilming van het Oldambt; vroeger en nu zonder haast bij elkaar gebracht. Harmonie tussen beeld, geluid en tekst’. In Wiede leegte mit daipte vertellen inwoners van het Oldambt in het Gronings over de landschappelijke veranderingen in hun streek.

Martin Koster wordt geprezen voor de wijze waarop hij in Hotel an ’t spoor vorm geeft aan zijn haat-liefde verhouding met Drenthe. “Op een dwarse manier kijkt hij naar wat hem dierbaar is: het landschap dat onherstelbaar wordt verbeterd, valse romantiek over hunebedden, het bruine verleden van een deel van de Drenten.”


Info op RTV-Drenthe d.d. 7 maart 2011

Dichter Martin Koster wint streektaalwedstrijd

Dichter Martin Koster heeft met de dichtbundel "Hotel an 't Spoor" de Dagblad van het Noorden streektaalwedstrijd gewonnen. In de categorie dvd/cd won Wiede Leegte mit Daipte van de stichting Landschap Oldambt. De prijzen zijn zaterdagavond uitgereikt tijdens het streektaalfestival !Reur! dat in de Muzeval in Emmen werd gehouden. Zanger en liedjesschrijver Daniel Lohues kreeg dit jaar een speciaal voor hem in het leven geroepen prijs, de zogenoemde hoorkonde. Festival !Reur! trok vierhonderd bezoekers.


Bekijk hier de uitzending van RTV-Drenthe






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl