In en om Assen




Meent W van der Sluis


Bronvermelding:
Een artikel uit het boek '101 markante Drenten van de 20e eeuw' van Maxime Roberta Hilbrandie-Meijer; 2001, uitgeverij Moordboek. ISBN 90 330 1238 3.


Meent W. van der Sluis (foto Sake Elzinga, januari 1997)


Biografie Meent van der Sluis


Meent van der Sluis is opgegroeid in Emmer – Erfscheidenveen, een streekdorp noordoostelijk van Emmen. Na een korte periode in Vlaardingen woonde hij in Smilde, van waaruit hij naar de middelbare school in Assen ging.

Hij studeerde sociale geografie in Groningen en was vervolgens docent  aan de Pedagogische Academie te Assen en het Van Hallinstituut  in Nederland. Zijn doctorstitel heeft hij te danken aan zijn proefschrift over elektriciteitsopwekking in Nederland. Hij schreef dit naast zijn dagelijkse werkzaamheden en vele nevenactiviteiten. Van der Sluis heeft steeds van een grote belangstelling blijk gegeven op het terrein van de Drentse geschiedenis en het milieu en heeft niet geschroomd om zijn vaak afwijkende mening te ventileren.

Hij was een aimabel mens, maar standvastig en principieel en dat zijn vaak de lastpakken, de luizen in de pels.
Hij was gedurende 12 jaar lid van de Drentse PvdA – Statenfractie en vertegenwoordigde de linkervleugel van de partij. Hij bestond het om als enige van de fractie tegen de komst van de vuilverbrander te Wijster te stemmen. Weliswaar tevergeefs, maar het toont zijn karakter. Hij was bij de NAM, de Nederlandse Aardolie Maatschappij, bekend als de anti-gaswinningsactivist.

Hij heeft niet afgelaten te strijden tegen de gaswinning van de NAM in Noord-Nederland. Volgens Van der Sluis was de gaswinning verantwoordelijk voor bodemdalingen en aardbevingen in dit gebied. Hoewel de maatschappij de theorieën van Van der Sluis niet wilde aanvaarden, erkende zij uiteindelijk toch het gelijk van het eigenwijze kleinduimpje.

Hij heeft veel publicaties op zijn naam staan. Naast onderwerpen als het milieu en de bodemdaling schreef hij vooral over de geschiedenis van de veengebieden en haar bevolking. Zijn roots lagen er en hij voelde zich verwant met de veenarbeiders, die de arbeidersbeweging een sterke impuls hadden gegeven.

Hij is voorstander van de armoedetheorie, dat de ontginners en hun gezinnen het heel slecht hadden gehad. Hij had het uit de eerste hand. Andere geleerden, als de provinciaal historicus Gerding, zijn van mening dat het destijds wel meeviel met de armoede; was een veenkeet zoveel erger dan een Amsterdamse kelderwoning? Hoe was het te verklaren, dat de jongelui in het veen zoveel langer waren dan de jongens op de zandgronden? Waarom is de vraag arm of minder arm belangrijk genoeg voor een zo scherpe polemiek?

Het was de angst van Van der Sluis, dat de armoede van de Drentse plaggenhutbewoners gebagatelliseerd werd en Drenthe beroofd werd van een stereotiepe beeld uit haar geschiedenis van het veen. Een van de latere projecten, waar Van der Sluis in had geparticipeerd, was de realisering van het Van Gogh huis in Nieuw – Amsterdam ter herinnering aan diens verblijf aldaar in de herfst van 1883.

Hij was een adviseur van het bestuur van de Stichting Van Gogh & Drenthe op historisch en geografisch gebied. Zijn raadgevingen zullen wegens zijn vroegtijdig overlijden postuum gestalte krijgen.



Wapenfeiten

  • 1944 – geboren op 15 januari te Emmer – Erfscheidenveen
  • 1978 – lid van de PvdA
  • 1987 – gepromoveerd aan de Katholieke Universiteit te Nijmegen
  • 1987 – 2000 – lid Provinciale Staten van Drenthe voor PvdA
  • 1989 – oprichter Noordelijke Overleggroep Bodemdaling ‘Willem Beton’
  • 1991 – krijgt Nieuwsblad van het Noorden prijs voor Drenthe 1990
  • 1997 – medeoprichter Waddenkunstkring
  • 2000 – overleden op 13 juli te Assen
  • 2001 – postuum uitgegeven ‘De Drentse tijd van Vincent van Gogh’, met medeauteur Wout Dijk


Publicaties

- TONY VAN DER MEULEN: Steeds maar weer praten over vroeger, daar word je misselijk van (over Hendrik de Vries) - NvhN 19/7-1977
- MEENT VAN DER SLUIS: Jelle Dam: Geen onderwijzersdiploma: wel diploma voor medemenselijkheid - Leeuw. Crt. 24/11-1978
- De 'bruine' wereld van Meent W. van der Sluis (Noorder Rondblik) - NvhN 4/3-1981
- Harmen van Houten (80) schrijft boek over Drentse anarchisten - NvhN 2/5-1981
- RONALD HOOYENGA: 'Hier wordt iedereen gedumpt, waar geen werk voor is' (over Meent van der Sluis) - Dr. en Ass. Crt. 11/1-1984
- RINUS BOUWMEESTER: Assenaar staat collectie handturfgereedschap af - NvhN 26/7-1984
- RONALD HOOYENGA: 'Als je niet alles pikt, moet je vechten' (over Harmen van Houten) - Dr. en Ass. Crt. 29/8-1984
- REIN VAN DER SLEEN: Gouden Eeuw stond op Drentse turf (over de visie van M. Gerding) - NvhN 21 12-1987
- REIN VAN DER SLEEN: 'Hoe arm men was? Heel arm' (reactie Meent van der Sluis op visie Gerding) - NvhN 6/1-1988
- PHILIP BROUWER: Harmen van Houten leeft voort in monumentaal boek - NvhN 25/5-1994 Noorder Rondblik NvhN o.a.: 1982:8/1,16/1,17/9; 1983:21 /9; 1984:12/9
- MEENT VAN DER SLUIS: Lombok en Aardscheveld. Assen. 1982
- MEENT VAN DER SLUIS: Gedenkboek PvdA 1946-1986 SDAP 1903-1946 Assen. Assen. 1986
- MEENT VAN DER SLUIS: Energie en Milieu in de Nederlandse Krant 1968-1993. Hoogezand. 1993
- MEENT VAN DER SLUIS: Veenarbeiders van Emmer-Erscheidenveen 1948 - 1954. 1994
- MEENT VAN DER SLUIS: Jubileumbrochure Willem Beton 1989-1994. Hoogezand. 1994
- MEENT VAN DER SLUIS: Terug in de bruine wereld van Emmer-Erscheidenveen. 1998



Info op Asser journaal d.d. 02 april 2013. Een artikel van Tieme Meints


Het gelijk van dr. Meent van der Sluis, de door de NAM verguisde criticaster


In het dagblad TROUW van 2 april j.l. staat een interview met NAM-directeur Bart van de Leemput. Twee pagina’s lang krijgt de directeur de gelegenheid om aan te tonen dat doorgaan met gas boren veilig is. Interessant, dat wel, maar één zin in het verhaal trof mij onaangenaam. Van de Leemput zegt: ‘Het is beslist niet zo, dat we het verband (tussen gaswinning en aardbevingen/bodemdaling) al kenden maar niet wilden toegeven. Maar het kan altijd gebeuren dat er nieuwe inzichten ontstaan waarvan mensen zeggen: ‘Dank je wel, had je dat niet eerder kunnen vertellen?’ De titel van het interview in TROUW luidt: ‘Ik begrijp dat mensen ons niet vertrouwen’. Ik begrijp dat ook! Ik wil Van de Leemput wijzen op de Asser geograaf dr. Meent van der Sluis, die in de jaren tachtig al nieuwe inzichten aantoonde maar tegen wie nooit is gezegd: ‘Dank je wel, had je dat niet eerder kunnen vertellen?’

Integendeel, Meent werd door de NAM overgoten met pek en veren omdat hij met niet aflatende ijver vanuit zijn deskun-digheid aantoonde dat er wel degelijk verband was tussen aardgaswinning en bodemdaling/aardbevingen. Meent en zijn vrouw Trijnie waren onze buren. Ik heb van dichtbij meegemaakt wat de hoon van de NAM met hen deed. Toch bleef hij volhouden. Hij kon inderdaad vasthoudend en koppig zijn, vooral als hij overtuigd was van zijn gelijk. Als PvdA Statenlid van Drenthe probeerde hij ook de politiek te overtuigen van de gevolgen van gaswinning. De Groningse zalen waar hij sprak waren meestal bomvol! Meent van der Sluis was oprecht, bevlogen en betrokken. Hij kreeg bij steeds meer mensen de handen op elkaar. Maar wat zei de NAM?

Woordvoerder Frank Duut (nu VVD-fractievoorzitter in de Asser gemeenteraad) betichtte Meent van waandenkbeelden en riep dat Van der Sluis niet wist waar hij over praatte enz. enz.. Nu blijkt, dat Meent van der Sluis wel degelijk gelijk heeft gekregen. Het gebeurt wel vaker dat klokkenluiders niet de eer krijgen die ze toekomt. Dat is ook niet gebeurd met Meent. Hij stierf plotseling in juli 2000. Het zou de NAM sieren om Meent van der Sluis alsnog postuum eerherstel te verlenen en te zeggen: ‘Sorry, Meent, jij had in 1986 al het juiste inzicht. Dank je wel, jij vertelde dat ons al 25 jaar geleden!’’


Info op Asser journaal d.d. 06 april 2013. Een artikel van Tieme Meints


Trijni van de Sluis, weduwe van geograaf Meent : “We hebben tóén nooit iets van de NAM gehoord en ook nú nog niet."


“We hebben al die jaren nooit iets van de NAM gehoord!” Dat was de reactie van mevrouw Trijni van der Sluis-Holman, de weduwe van de op 13 juli 2000 plotseling overleden geograaf en criticaster van de NAM dr.Meent W. van der Sluis, na het vernemen van de uitspraken van NAM directeur Van de Leemput in het dagblad TROUW, waar het AsserJournaal dinsdag over publiceerde. Mevrouw van der Sluis en ook haar kinderen herinneren zich de gebeurtenissen van destijds nog maar al te goed. “Meent had gelijk maar hij kreeg het niet”’, zegt zij. De journalisten Henk ten Oever en Pieter Bergstra van het Dagblad van het Noorden volgden Meent tijdens zijn verzet tegen de NAM. Hij was de eerste die het verband aantoonde tussen gaswinning, bodemdaling en aardbevingen. Ook Frank Duut, destijds de woordvoerder van de NAM, heeft nooit iets van zich laten horen. Ook geen excuses gemaakt voor wat hij allemaal over Meent heeft gezegd en geschreven” zegt Trijni van der Sluis.

“Nee, hield hij vol, er was geen enkel verband tussen aardbevingen en gaswinning. De NAM had niet voor niets een stel eersteklas geologische experts in dienst”. Voorlichter Duut wilde het toen best voor de zoveelste keer nog wel eens uitleggen: ‘Je hebt geologen, die hebben verstand van de bodem en je hebt aardrijkskundedocenten. Die kunnen lesgeven. En wat wilde zo’n aardrijkskunde- leraartje nou helemaal?’ Dat waren erg pijnlijke uitlatingen voor de familie! De sociaal-geograaf Van de Sluis publiceerde veel over het milieu en de oorzaken van bodemdaling. Hij zette met veel succes de Noordelijke Overleggroep Bodemdaling op met de veelzeggende naam: Willem Beton (zoals hij wel werd genoemd); Van der Sluis promoveerde in Nijmegen op het proefschrift over electriciteitsopwekking. In 1990 kreeg hij de Nieuwsblad van het Noordenprijs voor Drenthe. Sinds 2001 werkt Frank Duut niet meer voor de NAM. Hij is nu VVD-fractievoorzitter in de Asser gemeenteraad. Hij wil nog steeds niets horen van het gelijk van Van der Sluis.

In een interview met Willem van Hamersveld van het Dagblad van het Noorden zei hij onlangs nog: “Ik was de boodschapper. Onze geologen waren mijn geweten…Maar het is niet Van der Sluis geweest, die ons op andere gedachten heeft gebracht. Dat was het KNMI. Hun seismologen concludeerden aan de hand van tal van waarnemingen dat we het verband niet langer konden ontkennen. De toenmalige directie heeft dat begin jaren negentig in een publicatie ook volmondig erkend. Maar in die uitleg was niemand geïnteresseerd. Van der Sluis had toch gelijk?. Dat beeld bleef hangen. Maar de theorie waar Van der Sluis zich op baseerde sloeg nergens op. Dat was echt onzin.” Zoon Willem van der Sluis, die in Dubai woont, kan het zich nog allemaal best herinneren: “Ik weet nog goed dat ik met mijn vader, die samenwerkte met het KNMI, op de fiets naar de plaatsen ging waar de KNMI-seismometers stonden. Pas toen het KNMI het verband zag en mijn vader gelijk gaf, kon de NAM niet anders doen dan het KNMI gelijk geven.

Laat Frank Duut maar eens uitleggen wat precies het verschil is tussen de theorie van mijn vader en die van het KNMI!.” Het charme-offensief dat de NAM momenteel in de provincie Groningen voert zou volgens de familie Van der Sluis een positieve impuls krijgen als de maatschappij onomwonden zou verklaren dat Meent van der Sluis destijds gelijk had en het nu ook van de NAM officieel krijgt.


Meent W. van der Sluis


Bronvermelding:
Henk ten Oevers blog; 3 februari 2013



Ik ontmoette hem voor het eerst in augustus 1972 op de pedagogische akademie De Eekhorst in Assen. Hij was er leraar aardrijkskunde, zoals het toen nog heette. Overigens al snel omgedoopt tot wereldoriëntatie. Meent van der Sluis was de docent. Een ietwat morsige man, met een boers uiterlijk. Slordig pratend. Maar vol humor en vooral bevlogen. Hij vertelde boeiend over zijn herkomst : Emmer Erfscheidenveen, daar hoefde je niet jaloers op te zijn. Maar hij gaf gelijk aan dat die herkomst hem had getekend. Het land van de veenarbeiders, van hard werken voor weinig geld. Ook van uitbuiting en daar moest Meent niets van hebben.

Het was de tijd dat Nederland ronkte van het democratiseringsproces en Meent liep op de De Eekhorst daarbij voorop. Niet letterlijk, maar wel figuurlijk door zijn inbreng bij discussies en tijdens zijn altijd boeiende lessen. En er was oh wonder altijd een link te bedenken met de Drentse geschiedenis en het milieu. Want dat hield Meent bezig. We groeven met hem in de grond. Bodemlagen verkennen. Wat zegt de bodem over de mens en in bredere zin over de aarde? Meent kon er ongelooflijk boeiend over verhalen.

Tijdens mijn journalistieke loopbaan kwam ik Meent opnieuw tegen. Als politiek redacteur van het Nieuwsblad van het Noorden ontmoette ik hem geregeld op gewestelijke vergaderingen van de PvdA, wat dat was zijn politieke club. Daar zocht hij nooit het compromis, maar vlijde zich graag tegen de grenzen van wat nog net of net niet acceptabele was binnen zijn socialistische club. Hij werd bestempeld als PvdA’er ter linker zijde. Niets mis mee met dit soort luizen in de pels. Want Meent van der Sluis had geen verborgen agenda. Hij streed altijd met open vizier, was open en oprecht.

In 1987 werd Meent Statenlid voor de PvdA. Hij stal toen onder meer mijn hart door als enige van de fractie tegen de komst van de vuilverbrander bij de VAM in Wijster te stemmen. En terecht. Die vieze, vuile, rokende schoorsteen had nimmer in het hart van Drenthe mogen komen. Je ziet die blauwe rook uitbrakende pijp al van tientallen kilometers afstand. Mijn kritische artikelen en columns hierover hebben, net als het altijd schor klinkende protesterende stemgeluid van Meent, niet mogen baten. Dat kreng is er gekomen en staat er nog steeds.

Meent was 12 jaar Statenlid in Drenthe. In die tijd begon hij zich ook te roeren over de gaswinning en de volgens hem daardoor veroorzaakte bodemdaling. Daar roerde hij heftig de trom over. Terecht. Daar zijn politici voor. Maar door de Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) en in het bijzonder NAM-woordvoeder Frank Duut werd Meent weggezet als een blaaskaak, als een schreeuwer. Meent was geograaf en volgens Duut hadden alleen geologen verstand van de ondergrond, van de bodem(daling).

Ik moest in die tijd al direct denken aan zijn ‘bodemlessen’ op De Eekhorst in de jaren zeventig. Samen met Meent graven in de grond, bodemlagen voorzichtig op zijn kant leggen en het verhaal werd vervolgens door hem verteld. Boeiend, geloofwaardig en ik vertrouwde Meent. En dat had niets te maken met het verkondigen van een geloof, maar wel met de oprechte interesse in wat de natuur ons had gebracht en wat de mens eraan had veranderd en kon veranderen.

Op 13 juli 2000 overleed Meent van de Sluis. Veel te jong natuurlijk. Zijn vrouw Trijnie, zijn kinderen en zijn vader Willem in verbijstering en omringd door verdriet achterlatend op deze aardbol.

Het is inmiddels 2013. En de NAM geeft toe dat de bodemdaling in Groningen wel degelijk een relatie heeft met de gaswinning in dit gewest. Minister Henk Kamp komt er zelfs speciaal voor uit Den Haag om met eigen ogen en eigen mond de zaak aan te zien en te bespreken. En wat zegt ex-NAM-woordvoeder Frank Duut tegen DvhN verslaggever Willem van Hamersvelt op 2 februari: “Ik was de boodschapper. Onze geologen waren mijn geweten. (…) Maar het is niet Van der Sluis geweest, die ons op andere gedachten heeft gebracht. Dat was het KNMI. Hun seismologen concludeerden aan de hand van tal van waarnemingen dat we het verband niet langer konden ontkennen. De toenmalige directie heeft dat begin jaren negentig in een publicatie ook volmondig erkend. Maar in de uitleg was niemand geïnteresseerd. Van der Sluis had toch gelijk. Dat beeld bleef alleen maar hangen.”

Kennelijk iets gemist in de jaren negentig van Duut. Dat bevreemdt, omdat Frank Duut niet bang was om de media te bestoken met zijn visie. Anno 2013, met de kennis van nu en zijn gedrag van toen, betoogt Frank Duut tegenover Willem van Hamersvelt keihard. “De link die Van der Sluis legde tussen de aardbevingen en gaswinning bleek er toch te zijn. Maar de theorie waar hij zich op baseerde sloeg nergens op. Dat was echt onzin.”

Klokkenluiders zijn wel vaker weggezet als minkukels, als proleten, als non valeurs. Het had Frank Duut gesierd als hij wat meer empathie had getoond voor Meent van der Sluis. Als hij als goed geaard voorlichter en communicatiedeskundige zijn bazen ten minste erop had kunnen wijzen dat Meent van der Sluis geen roeptoeter was, maar een oprecht, bevlogen en betrokken mens.

Maar Frank Duut en de NAM waren niet geïnteresseerd in deze luis in de pels. Wat dat betreft sloeg oud NvhN-journalist Piter Bergstra gisteren (2 februari 2013) de spijker op zijn kop met de volgende woorden in zijn ingezonden brief. “…wier toenmalige voorlichter Frank Duut niet ophield te beweren dat Van der Sluis geen geoloog was en dus niet wist waar hij over praatte. We weten nu dat Duut zelf van toeten nog blazen wist.”

Meent van der Sluis is helaas niet meer onder ons. Maar het zou Commissaris van de Koningin Jacques Tichelaar sieren als bij een van de eerstkomende statenvergaderingen nog even fijntjes herinnert aan Meent van der Sluis en zijn niet nalatende ijver om een directe relatie tussen de gaswinning en de bodemdaling aan te tonen. Meent W. van der Sluis verdient dat eerbetoon dubbel en dwars.

Op 12 februari j.l. schreef de zoon van Meent van der Sluis de volgende ingezonden brief in het DvhN.



Documentairemaker Cees Overgaauw heeft op 6 februari 2014 in Zembla Meent van der Sluis uit Assen kort en bondig en duidelijk geportretteerd in de uitzending ‘Aardbeving in Loppersum’.

Het beeld dat daarin (opnieuw) geschetst werd over de hoge heren van de NAM, de hautaniteit van deze olie- en gasbaronnen, zelfs nu de grond in Groningen beeft als nooit tevoren, is een teken aan de wand en Nederland onwaardig. In de afkondiging werd nog eens nadrukkelijk gezegd dat de NAM noch het Staatstoezicht op de Mijnen noch het ministerie van EZ aan deze uitzending mee wilden werken. Dat zegt veel.

De verdachtmakingen van voormalig NAM-woordvoerder Frank Duut in de Zembla-uitzending aan het adres van Meent van der Sluis, dat hij het niet op multinationals en helemaal niet op multinationals die delfstoffen winnen had voorzien, is te schandelijk voor woorden. De geschiedenis heeft Duut zelfs niet geleerd om enigerlei mate respect te hebben voor klokkenluider Meent van der Sluis.

Je bent haast geneigd te denken dat ze het binnen de Asser VVD nog niet zo slecht bekeken hebben om Duut niet weer op een verkiesbare plaats te zetten voor de komende raadsverkiezingen. “Dat zag ik niet aankomen,” zei Duut op 13 november 2013 in het Dagblad van het Noorden hierover. Zoals hij ook stekeblind is geweest en gebleven voor de kennis en kunde en volhardendheid van Meent van der Sluis. Wat in de genen van een mens zit krijg je er kennelijk niet weer uit.

Zembla heeft Meent van der Sluis terecht weer even op een podium gezet waar hij hoort in de geschiedenis van de aardbevingen in Noord Nederland. En de echo van de beweringen en bewijzen waar hij in 1987 mee kwam zal nog lang nagalmen, totdat de NAM en Henk K(omt)A(lleen)M(aar)P(raten) met echte, aantoonbare daden komen.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl