In en om Assen





Natasja Bennink



Natasja Bennink (foto Pepijn van den Broeke)


De mens als allegorie.


Info van de eigen website


Mijn doel is beelden neer te zetten die communiceren, met een universeel/maatschappelijk geëngageerde inhoud. Die fysieke ervaring geven in een veld van betekenissen, herkenning die tegelijkertijd provoceren. Het werk bestaat voornamelijk uit levensgrote bronzen sculpturen, waarbij het menselijk lichaam gebruikt wordt als drager van betekenis: de mens als allegorie. Het lichamelijke biedt voor mij een referentiekader om te laten zien hoe het persoonlijke verweven is met het maatschappelijke en omgekeerd; de dialoog tussen de gebruikers van de openbare ruimte; hun persoonlijke realiteit en de culturele, maatschappelijke actualiteit in relatie met mijn werk.

Een van de thema’s waarmee ik werk is de positie/verbeelding van de vrouw, balancerend op het snijvlak van beeldende kunst en samenleving. Door de gehele kunstgeschiedenis heen zijn er vele Venusbeelden gemaakt en is de vrouw op vele manieren afgebeeld. Heden ten dage is de vrouw zowel cliché als icoon in de snelle beeldcultuur. “ mijn “ Venus beelden zijn een ode aan de vrouw van nu en de toekomst, en herkenbaar voor de hedendaagse mens, met een vleugje girlpower.

Door de rauwe toets en door reductie van de anatomie van het model tot de voornaamste lijnen en vormen, ontstaat een beeld dat niet volledig is. maar middels lacunes en gaten een spanning oproept die het model overstijgt. Tijdens het werkproces komt het werk in diverse stadia terecht. Het vertrekpunt is de menselijke anatomie. Essentieel daarbij is de daadwerkelijke aanwezigheid van het model. Het menselijk lichaam fungeert als vertaling van het concept. De plaats die de mens als individu inneemt in het spanningsveld van de zelfontplooiing / zelfverheerlijking vertaal ik door vooral mijn eigen lichaam als uitgangspunt te gebruiken.


Van kus tot cunnilingus


Info op woestenledig d.d. 19 juni 2012


Hoe een kunstenaar zich kan ontwikkelen. Twaalf jaar geleden maakte Natasja Bennink (1974) sculpturen met de gruwelen van Bosnië in haar gedachten: verkrachte vrouwen, beelden waaruit boosheid en ontzetting sprak. En moet je nu zien, in de tuin van Museum De Buitenplaats in Eelde: openlijk minnende stelletjes, kleine bronzen beelden vol tederheid en innige aanrakingen.

Het werk van Bennink maakt deel uit van de jaarlijkse zomertentoonstelling van Museum De Buitenplaats: De Tuin der Lusten. De kunstenares uit Ezinge heeft alle schroom laten varen. Ze toont ons in de dwaaltuin een breed arsenaal aan liefkozingen: van de kus tot en met cunnilingus, van de missionarishouding tot en met de amazonestand. Naar het leven gemaakt, op basis van studies en schetsen naar echte modellen. Allemaal getiteld Ik en mijn minnaar.

Maar er is meer. We wandelen verder de tuin in en houden stil bij Ons daaglijks brood, een bronzen beeld van twee oudere mensen die elkaar kussen. Geïnspireerd op haar grootouders, vertelt Bennink. "Ik wilde een beeld maken waaruit veel liefde sprak. De kus is dan een goed symbool, maar bij de kus zien we meestal jonge mensen voor ons. Ik wilde échte liefde, liefde die er na al die jaren nog steeds is en tot uiting komt in een dagelijkse kus. Ons daaglijks brood." Ze vertelt hoe moeilijk het is om de tederheid vast te leggen. Na lang zoeken, lukte het met een draaiing van de hals. Wijzend op een beeld van twee jonge, kussende mensen, even verderop: "Anders dan jonge mensen strekken ouderen hun hals minder bij het geven van een kus. Het lijkt daardoor minder gepassioneerd en feller, oudere mensen kussen trager en daardoor misschien wel aandachtiger."

Waarmee gezegd moet zijn dat Bennink, zoals een goed beeldend kunstenaar betaamt, zeer gespitst is op details, op beweging en houding. Het menselijk lichaam is haar materiaal, vertelt ze. We staan bij het beeld Peuter: een gedrongen torso op benen, de armen en de kop ontbreken. "Alles tonen hoeft niet. Aan de mollige, naar buitenstaande beentjes, dat bolle buikje, de nog holle rug en het babyvet kun je zien wat het is."

Als ze haar huidige werk met dat van tien jaar terug vergelijkt, worden haar beelden steeds schetsmatiger, fijnzinniger en zachter. Doorleefder. Niks geen gladstrijkerij, maar het zetten van accenten, soms zo schijnbaar achteloos dat je haar vingers kunt zien, zoals in Lief buikje het beeld van een zwangere vrouw. En minder is vaak meer. Het beeld Jezina toont ons twee borsten onder twee pontificaal gespreide armen; niet alleen Jezus heeft voor anderen geleden, de vrouw heeft dat ook. De vrouw is prominent aanwezig in het werk van Bennink, en dan niet alleen als object van schoonheid. In Eelde staat een verzameling Venussen, variaties op een eeuwenoude beeldhouwtraditie. Maar ook een vrouw in hurkstand, alsof ze urineert in de berm van de weg: Eisprong. "Iets wat alle vrouwen meemaken. Sommige gaan er makkelijk aan voorbij, andere staan er nadrukkelijk bij stil. Hoe verbeeldt je zoiets? Deze legt een eitje."

Uit vrijwel al haar beelden spreekt een grote aardsheid, een verbondenheid met het fysieke leven. "Liefde en lichamelijkheid spelen een grote rol in mijn werk, vaak vanuit vrouwelijk perspectief", vertelt ze. "In die zin was de stap naar erotiek logisch. Ik wilde het zo verbeelden dat het recht doet aan de beleving. Niet plat, en zeker geen porno. Op een manier dat je kunt zien dat de vrouw er echt plezier aan beleeft."


"...Kom drinken, kom eten..."


Krachtige vrouwen van Bennink


Info in het Friesch Dagblad 2003; Een artikel van Mattie van der Veen


In het Heerenveense Museum Willem van Haren is momenteel de tentoonstelling 'Leven' te bezichtigen. Het is de eerste solotentoonstelling van de jonge kunstenares Natasja Bennink. Zij exposeert een prachtige serie levensgrote bronzen van vrouwen in de beeldentuin van het museum.

Natasja Bennink (1974) volgde de opleiding beeldhouwen aan Academie Minerva in Groningen, waar ze in 1999 afstudeerde. Omdat Nederland een land van schilders is en geen rijke beeldhouwtraditie kent, verdiepte ze haar vakkennis en beeldende vaardigheden aan de kunstacademie in Athene. Sindsdien presenteerde ze haar werk op diverse exposities, waaronder een duo-tentoonstelling met schilderes Geesje du Marchie van Voorthuysen in Museum Smallingerland te Drachten in 2001/2002. Hiervoor maakten zij samen twaalf werken rond het thema 'Vrouwbeeld'. Uit deze collectie laat Bennink in Museum Willem van Haren weer een aantal werken zien.

De vrouw is ontelbare keren uitgebeeld in de geschiedenis van de kunst. Het 'vrouwbeeld' is een geliefd thema dat al in de prehistorie werd gebruikt. Een van de eerste kunstwerken, getiteld 'Venus van Willendorf', is een prehistorisch beeldje dat vervaardigd werd als vruchtbaarheidssymbool. Om een eigen draai aan dit thema te kunnen geven, moet je weten wat je wilt. Natasja Bennink weet dat, omdat ze dicht bij zichzelf blijft en een eigen kijk op de dingen heeft. Hierin schuilt dan ook de kracht en kwaliteit van haar beelden. Dit, gecombineerd met vakkundigheid en een heel persoonlijk handschrift, verleent haar beelden een sterke uitstraling. In het museumcafé krijgt de bezoeker al wat voorproefjes op het eigenlijke werk. In twee vitrines in het kunstcafé zijn een paar beelden in het klein te zien. Het zijn charmante, kleine voorstudies.

Aan de wand hangen zeven mooie schetsen in Siberisch krijt, waarin haar natuurlijk gevoel voor vorm, compositie en esthetiek al opvalt. Ook haar beelden kennen een zekere schetsmatigheid, hoewel het daar een bestudeerde en doelbewuste schetsmatigheid betreft. In de tuin staat het echte werk. Het zijn verschillende levensgrote bronzen beelden van vrouwen. Op de academie in Athene leerde Bennink hoe belangrijk het gebruik van een levend model is. Hierdoor krijgt het werk een spontaniteit en een kracht die het anders zou missen. Die spontaniteit uit zich vooral in de oppervlaktekwaliteit van de beelden. Ze polijst de beelden niet. Integendeel: de oppervlakte is bewust ruw. Als een impressionistisch schilder, zet ze spontane toetsen uit. Eén rake of juist misgeplaatste toets kan het werk maken of breken.

Het werk van Bennink doet ook een beetje denken aan de beelden van Auguste Rodin. Vooral in het eerste beeld getiteld 'Eisprong'. De gehurkte jonge vrouw lijkt bijna sprekend op de hurkende vrouw van Rodin die onder meer in de beeldentuin van het Kröller-Muller Museum in het Veluwse Otterlo staat. De vrouw van Bennink, prachtig van houding, heeft een eigenwijs knotje op haar hoofd. Haar hele houding is naar binnen gekeerd, als zoekt ze naar haar diepste wezen, haar vrouw-zijn. Daar waar de eisprong plaatsvindt, het begin van nieuw leven.

Onder de immense oude beuk achter in de museumtuin staan twee beelden. Het 'Muzekind' en 'Mama'. Het beeldje van de vrolijke baby ligt wat hulpeloos op de grond. Achter het kind staat Mama. De fier rechtopstaande vrouw is naakt. Met gesloten ogen, haar hoofd trots omhoog, kijkt ze over het op de grond spartelende twee maanden oude kleintje heen. Een beetje in tegenstelling tot haar moeder zijn eigenlijk. Terwijl al het andere werk de hele mens uitbeeldt, toont 'Het beroofde land' alleen de armen. Het beeld staat symbool voor de Palestijnen onder Israëlische bezetting. De armen strekken zich uit naar de vrijheid. Een beetje gezocht misschien, hoewel de kracht en spanning in die armen het beeld wel interessant maken.

Het beeld 'Beppe' laat een naar binnen gekeerd portret van een vrouw op leeftijd zien. De gesloten ogen in de holle oogkassen, de naar beneden getrokken mondhoeken en de wat verbitterde blik - door de vlak geboetseerde toets op haar bovenlip - verraden bijna haar gedachten. 'Haar moeders dochter' is een humoristisch zelfportret. Achter getuite lippen, het kleine neusje en subtiel opgetrokken wenkbrauw boven de gesloten ogen gaat een eigenzinnig karakter schuil. Op een andere manier brutaal is het in aluminiumbeton gegoten beeld getiteld 'Verkrachting'. Bennink mijdt het onderwerp niet. Ze verbeeldt het eerder op een heel directe manier. Het beeld toont een weerloos op de grond liggende vrouw die zich hevig verzet. Haar armen liggen gekneveld onder haar lichaam. Er zit een enorme spanning in haar houding die Bennink nog meer accent geeft door de scherp uitstekende ribben en de gekromde voeten.

Onder de grote noemer 'Leven' presenteert de kunstenares een beeldend verslag van de cyclus van het leven van een vrouw. Maar onder diezelfde titel vallen ook haar beelden 'Verkrachting' en 'Zwarte Venus' en eveneens de uitgestrekte armen van 'Het beroofde land'. Zo is de titel van de tentoonstelling wel een erg rekbaar begrip, waar uiteindelijk bijna álles onder kan vallen. Eigenlijk vraagt het thema om een nadere, specifiekere duiding.

Natasja Bennink presenteert in haar eerste solo-expositie krachtig, volwassen werk met een heel eigen uitstraling. Maar haar beelden kunnen nóg meer aan zeggingskracht winnen door het accent wat meer te verplaatsen van de uiterlijke vormtechnische kracht naar een inhoudelijke boodschap. Ach, Natasja is jong en talentvol. Ze heeft alle kans om zich een plaatsje te veroveren binnen de relatief kleine kring van goede figuratieve beeldhouwers in Nederland.


De hand van de maker


Portret gemaakt voor de serie 'De hand van de maker' door Marleen Godlieb en Aletta de Boer.


Bezoek hier de eigen website van Natasja Bennink






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl