In en om Assen





Een verslag van de opmars naar en door Drenthe


Bronvermelding:
'Drentsche Kroniek van het Bevrijdingsjaar', Nieuw Drentsche Volksalmanak 1946. Samengesteld door Mr. G.A. Bontekoe - oud-burgemeester van Sleen - Uitgave datum 1946


Assen , op 29 november 1944 gefotografeerd door de geallieerde luchmacht. (Rechts boven het station van Assen en links boven de spoorlijn naar Groningen. Links de zig-zag lopende loopgraven, aangelegd door de Organisation Todt en verder dwars over de hele foto de tankgracht.Verder is tussen het Noord-Willemskanaal, spoorbaan en de trambaan naar Oosterwolde duidelijk te zien dat daar land onder water staat.


Radio Oranje

Wat de Nederlandsche regeerings Voorlichtingsdienst via de microphoon van Radio-Oranje vanuit Londen over den opmarsch naar en door Drenthe heeft medegedeeld

(Van de origineele, door den omroeper voorgelezen, communiqué's kon ten kantore van het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam, Heerengracht 479, afschrift worden genomen van de op Drenthe betrekking hebbende alinea's.)


Donderdag 5 April 1945. Avonduitzending (No. 1772).

Een Canadeesche kolonne is Noord-Oostelijk van Almelo 20 Km. opgerukt en is volgens Reuter's correspondent vlakbij Uelsen, op Duitsch gebied, ongeveer ter hoogte van Zwolle, maar op Duitsch gebied.


Vrijdag 6 April 1945. Avonduitzending (No. 1774).

Na de bevrijding van Almelo, zijn gepantserde colonnes gedeeltelijk over Duitsch grondgebied, doorgestooten naar het Noorden en bevrijdden Coevorden, in het Zuiden van Drenthe.


Zaterdag 7 April 1945. Middaguitzending (No. 1775).

De Canadeesche troepen hebben aanzienlijken voortgang gemaakt in Drenthe en in Overijssel. De Canadeesche 4e tankdivisie passeerde gisteren Coevorden en maakte sindsdien, naar oorlogscorrespondenten melden, nieuwe vorderingen, klaarblijkelijk in de richting van Ter Apel. Het Canadeesche Eerste leger veroverde Meppen aan de Eems, 15 Km. ten Oosten van de Nederlandsche grens der provincie Drenthe.


Zaterdag 7 April 1945. Avonduitzending (No. 1776).

De Canadeesche 4e tankdivisie passeerde gisteren Coevorden en maakte sindsdien nieuwe vorderingen in de richting van Ter Apel.


Zondag 8 April 1945. Middaguitzending (No. 1777)

Oorlogscorrespondenten deelen mede, dat geallieerde lucht langdingstroepen vanochtend vroeg werden neergelaten over een groot gebied ten oosten van de, vóór de vooruitgeschoven linies van de Canadeezen uit. Nadere bijzonderheden ontbreken nog.


Zondag 8 April 1945. Avonduitzending (No. 1778).

Vanmorgen vroeg zijn geallieerde valschermspringers neergelaten over een groot gebied in Noord-Oost-Nederland, vóór de Canadeesche voorhoeden uit. Er lag een dik wolkendek en er was zware grondmist. Geen van beide hebben deze gedurfde operatie tegengehouden, die ongetwijfeld zal bijdragen tot een snellere bevrijding van het N.O. deel van Nederland.

Volgens de laatste berichten dringen Canadeesche pantserafdeelingen vooruit, om zoo snel mogelijk contact te maken met de geallieerde valschermspringers. Aan deze luchtoperatie gingen zware bombardementen vooraf, o.a. op Duitsche stellingen rond Deventer. Typhoons sneden de spoorlijn Zwolle—Groningen op 22 plaatsen door. Plaatsnamen mogen in verband met deze operaties natuurlijk nog niet genoemd worden.

Uit het laatste nieuws dat vrijgegeven werd, blijkt het volgende: sinds de zuivering van Coevorden zijn Canadeesche pantserafdeelingen uitgezwermd, zoowel in N.O. als in Westelijke richting. De stoot naar het Noordoosten ging in de richting Ter Apel, in Westelijke richting drongen de Canadeezen op voorbij Dedemsvaart, waarna kolonnes verder rukten in de richting Meppel en Zwolle. Volgens de laatste berichten biedt de vijand sterken tegenstand rond Zwolle en Meppel.


Maandag 9 April 1945. Middaguitzending (No. 1779).

Gisteren werd gemeld, dat Canadeesche patrouilles Meppel tot op 1 Km. waren genaderd en dat zij ook oprukten in de richting van Zwolle.


Maandag 9 April 1945. Avonduitzending (No. 1780).

Hier zijn nadere bijzonderheden over den strijd in ons vaderland. Wij gaan van Noord naar Zuid. Omtrent de situatie in Drenthe kan niets definitiefs worden gezegd. Het laatste officiëele bericht sprak van het oprukken van Canadeesche pantserafdeelingen Drenthe in vanaf Coevorden. Vanmiddag vroeg meldde Reuter, dat Canadeesche troepen ergens ten Zuiden van Groningen, ik herhaal, ergens ten Zuiden van Groningen, hun verbinding tot stand hebben gebracht met geallieerde valschermtroepen. Deze hadden reeds een belangrijke spoorbrug opgeblazen; Canadeezen en valschermtroepen samen veroverden toen een belangrijk wegenknooppunt, waarvan wij de situatie nog niet kunnen geven. Ook verder hebben de parachutisten goed werk gedaan.

Gisteren hebben wij reeds gemeld, dat de Canadeezen voorbij Dedemsvaart waren opgerukt in de richtingen Meppel en Zwolle. Reuter meldde vanmiddag nader: toen Canadeesche pantserwagenpatrouilles de buitenwijken van Meppel bereikten, bliezen de Duitschers een aantal dijken op, waardoor 50 Km2, land tusschen Meppel en Zwolle onderliepen. Dit beteekent, dat alle Duitsche troepen ten Westen van de IJsel thans van Duitschland geïsoleerd zijn, op den weg over den Afsluitdijk na.


Dinsdag 10 April 1945. Middaguitzending (No. 1781).

Over de situatie in Drenthe geen nieuws. Canadeesche pantserwagenpatrouilles bereikten een punt 1 Km. van Meppel en drongen op sommige punten over de spoorlijn Meppel— Groningen heen. Het is nog niet duidelijk of deze patrouilles gevolgd zijn door de hoofdmacht, of dat zij zich hebben teruggetrokken.


Dinsdag 10 April 1945. Avonduitzending (No. 1782).

Sinds gisteren werd bericht, dat de Canadeezen een verbinding tot stand hadden gebracht met een deel van de luchtlandingstroepen ten Noordoosten van Zwolle, in Overijssel dus, kwam vandaag het nieuws binnen, dat nu ook een verbinding tot stand is gekomen met andere afdeelingen parachutisten die Zondag neergelaten werden en wel ten Noorden van Coevorden, o.a. in de buurt van Westerbork, in Drenthe dus. Deze parachutisten hadden gisteren materiaal gekregen vanuit de lucht dat hun werd gebracht door Typhoontoestellen van de Tweede Tactische Luchtmacht. Op sommige punten zijn Canadeesche patrouilles in Drenthe over de spoorlijn Meppel—Groningen heen, maar het is niet duidelijk of deze patrouilles door sterkere eenheden zijn gevolgd of zich weer hebben teruggetrokken.


Op 12 april om vier uur 's middags waren Canadezen onverwacht op felle tegenstand gestuit bij Hooghalen. Toen de strijd na ruim een uur vol felle gevechten voorbij was, kwam Assen aan de beurt. De hoofdmacht, bestaande uit de tanks van Fort Garry Horse, bleef steken voor het opgeblazen brugje over het Anreeper diepje. De brug moest eerst worden gerepareerd. Op de foto de betreffende brug.


Woensdag 11 April 1945. Middaguitzending (No. 1783).

Uit Drenthe is er weinig nieuws, behalve dat Meppel nog steeds stevig in Duitsche handen is.


Woensdag 11 April 1945. Avonduitzending (No. 1784).

(In deze uitzending wordt het oversteken van den IJsel voor het eerst gemeld.) Uit Drenthe is er weinig nieuws, behalve dat Meppel nog steeds stevig in Duitsche handen is. Er kan nu worden gemeld, dat een Poolsche pantserdivisie aan den strijd in Nederland deelneemt.


Donderdag 12 April 1945. Middaguitzending (No. 1785).

De Poolsche tankdivisie is in den strijd geworpen en heeft snelle vorderingen gemaakt in Drenthe. Ze heeft daarbij een punt bereikt in de buurt van Ter Apel. Emmen werd bevrijd, zoo ook tal van andere dorpen in de Drentsche veenstreek.


Donderdag 12 April 1945. Avonduitzending (No. 1786).

Meppel is nog in Duitsche handen. Door Drenthe rukken twee geallieerde legerafdeelingen in Noordelijke richting. In de lengteas van Drenthe drong de 2e Canadeesche divisie 35 Km. op in 15 uur. Bij deze operatie werden een dertigtal stadjes en dorpen bevrijd. De laatst vrijgegeven positie van deze divisie was in de buurt van Westerbork. Uit het geallieerde hoofdkwartier werd vanmiddag gemeld, dat de Canadeezen hemelsbreed 40 Km. ten Zuiden van Groningen stonden. Op de rechterflank van deze Canadeesche divisie opereert een Poolsche pantserdivisie.

De laatste vrijgegeven positie van deze gepantserde Polen was in de buurt van Ter Apel. Emmen en vele andere veendorpen zijn thans vrij. De Duitsche tegenstand in Drenthe is licht, maar het dikwijls doorweekte terrein belemmert een snelleren opmarsch. Luisteraars in Nederland, in streken waar gevochten wordt, zullen begrepen hebben, dat wij ons bij onze berichtgeving over geallieerde troepenbewegingen op Nederlandsch grondgebied groote terughoudendheid moeten opleggen, om den verspreid vechtenden vijand geen inlichtingen te geven. Radio-Oranje waarschuwt opnieuw: geen voorbarig vlagvertoon!


Vrijdag 13 April 1945. Middaguitzending (No. 1787).

In Drenthe waren de Canadeezen gisteren opgerukt tot vrij dicht ten Zuidwesten van Beilen. Zij opereeren dus ook links van den spoorweg Hoogeveen—-Assen. Volgens het Shaef-communiqué van heden zijn infanterievoorhoeden reeds 24 Km. ten Zuiden van Groningen. De Poolsche pantserdivisie, die op hun rechterflank opereert is via Exloo doorgestooten naar Weerdingermond, vlak ten Westen van Stadskanaal, werd daar eerst opgehouden door een vernielde brug maar was gisteren reeds 5 Km. gevorderd ten Noorden van Weerdingermond.


Op 13 april stootte het Royal Regiment snel door in de richting van Peelo. Daar ontstonden hevige gevechten waarbij een boerderij door een vlammenwerper in brand werd gestoken. Een groot aantal Duitsers kwam in de vlammen om. Andere Duitsers werden gevangen genomen en wat minstens even belangrijk was; de aanvoer van versterkingen uit de richting van Groningen werd onmogelijk gemaakt. Op de foto, die de volgende dag genomen is, is zowel de uitgebrande boerderij van Tale Smeenge als een vernielde Duitse legerauto te zien


Vrijdag 13 April 1945. Avonduitzending (Ho. 1788).

Assen, de hoofdstad van Drenthe is vandaag b e v r ij d. Canadeesche patrouilles opereeren over de grens van Drenthe en Friesland.


Zaterdag 14 April 1945. Middaguitzending (Ho. 1789).

Gisteren is Assen bevrijd door de 2e Canadeesche divisie, die sindsdien verder Noordwaarts is opgerukt. Zij staat nu, volgens oorlogscorrespondenten dicht bij de stad Groningen. Poolsche tanks bereikten gisteren in de provincie Groningen de plaats Wedde. Wedde ligt enkele kilometers ten Zuiden van Winschoten. Er werd hier contact gemaakt met parachutisten, die Zondag jl. werden afgeworpen. Over de grens van Drenthe en Friesland dringen Canadeesche patrouilles Friesland binnen en waren in contact met de Duitschers langs de Tjonger, die in de buurt van Wolvega en Heerenveen naar het Noordoosten loopt (!)


Zaterdag 14 April 1945. Avonduitzending (No. 1790).

Hedenmiddag berichtte de correspondent van Reuter, dat de Canadeesche troepen die gisteren de hoofdstad van Drenthe, Assen, bevrijd hebben, verder Noordwaarts waren getrokken, Helpman, vlak vóór Groningen, hebben gezuiverd en vrijwel zonder verzet te ontmoeten dieper in de stad binnendrongen. Het bericht van de bevrijding van Groningen is echter nog niet in Londen binnengekomen.

Verder Oostelijk in de provincie moeten nu tal van plaatsen en dorpen wèl zijn bevrijd. De Poolsche tankdivisie bevond zich 24 uur geleden te Wedde, enkele kilometers ten Zuiden van Winschoten. Vandaar loopen wegen naar Groningen, naar Delfzijl en naar Nieuweschans. Het is vermoedelijk, dat Drenthe nu vrijwel geheel is bevrijd. Gisteren reeds drongen Canadeesche patrouilles vrij diep in Friesland door tot aan de Tjonger, die in de buurt van Wolvega en Heerenveen naar het Noordoosten loopt.


Zondag 15 April. Middaguitzending (No. 1791).

Overal is de tegenstand verscherpt, behalve misschien tusschen Assen en Groningen, waar na de bevrijding van de Drentsche hoofdstad voorhoeden vrijwel ongehinderd zijn opgerukt langs den weg Assen— Groningen en deze stad zijn binnengedrongen. De Poolsche divisie bevindt zich ook in de provincie Groningen.


Afbeelding afkomstig uit het archief van den terrritorialen Inspecteur van de Luchtbescherming te Groningen


De Vliegende Hollander

Wat 'De Vliegende Hollander', het dagblad verspreid door de geallieerde luchtmacht, van den opmarsch door Drenthe heeft vermeld

(De betreffende nummers werden welwillend ter beschikking gesteld door het Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie te Amsterdam, Heerengracht 479.)


Dinsdag 10 April 1945 (No. 125).

LUCHTLANDING IN NEDERLAND.

De strijd der parachutisten.

In den nacht van Zaterdag 7 op Zondag 8 April werden zeer groote aantallen Geallieerde parachutisten neergelaten boven Noord-Oost-Nederland. Het weer was slecht, dikke grondmist beperkte het zicht tot nul. Desondanks werd de operatie vlot uitgevoerd. De parachutisten maakten snel radiocontact met afdeelingen van het Canadeesche leger, die door Overijssel en Drente Noordwaarts en Westwaarts trokken. Op 9 April reeds kwam, 13 Km. ten Noordoosten van Zwolle, de verbinding tot stand tusschen enkele luchtlandingseenheden en Canadeesche gepantserde patrouilles. Deze en andere parachutisten hadden de Duitsche troepenbewegingen in de buurt van Drente ernstig belemmerd. Zweefvliegtuigen werden bij de luchtlanding niet gebruikt.

Drente en Overijssel.

Vanuit Twente rukten de Canadeezen Noordwaarts naar Koevorden. Vanaf de lijn Koevorden—Almelo zonden zij sterke patrouilles Westwaarts, in de richting Meppel en Zwolle. Vele plaatsen in het midden van Overijssel werden bevrijd.


Vrijdag 13 April 1945 (No. 126).

Overijssel en Drente. De gansche Oostelijke helft van Overijssel is nu van Duitschers gezuiverd. In Drente is nu de verbinding tot stand gekomen met tal van parachutistengroepen die Zondag jl. werden neergelaten. De spoorlijn Meppel—Groningen is afgesneden. Canadeesche patrouilles zijn doorgedrongen tot op 1 Km. van Meppel. De Poolsche tankdivisie is opgerukt in de richting van Ter Apel. Voor de bevolking van gebieden waar de strijd tijdelijk heen-en-weer golft, heeft Radio Oranje de waarschuwing uitgezonden, met vreugdebetoon te wachten tot de Duitschers definitief zijn verdreven. Het voorbarig uitsteken van vlaggen heeft namelijk op enkele plaatsen slachtoffers gevergd.


Maandag 16 April 1945 (No. 127).

In Noord-Nederland.

Het grootste gedeelte van Noord- en Oost-Nederland is nu van Duitschers gezuiverd. Drente is bevrijd. J.l. Vrijdag drongen de Canadeezen in de stad Groningen door, waar door de Duitschers fel verzet werd geboden. In Friesland drongen de Canadeezen door vanuit Assen en Meppel.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl