In en om Assen





Piet Soer


Bronvermelding:
'Drenthe in detail'. Rob Lucas en Gerard Hidding. Zuidgroep BV Uitgeverij, 1978. ISBN 90 6248 1027


Terug uit Indië (01.12.1929). Piet Soer's eerste vlucht als gezagsvoerder


De vlucht van Batavia naar Amsterdam

Een Drent die zijn eigen gang is gegaan is de luchtvaartpionier Piet Soer. Het eigengereide jongetje uit Havelte, dat een tijdje in het dorpscafé werkte als jongste bediende, zocht naar andere mogelijkheden. En die vond hij. Hij ontwikkelde zich tot een van de pioniers van de KLM. Hij was één van degenen die in 1933 de beroemde vlucht van Batavia naar Amsterdam maakte.

Het was voor de familie die in Havelte naar de radio zat te luisteren een spannend moment toen het toestel landde. Eén van hen, Roelof Soer, een neef van Piet, vertelde me: "Wij zaten thuis bij Berend Borgers. Die man had een radio en dat was in die tijd hier nog een zeldzaamheid. We waren erg gespannen, omdat we steeds hoorden dat het zo mistig was boven Schiphol. Onverwachts hoorden we de reporter uitroepen: Ze zijn geland, Piet vertelde me later dat hij niet had verwacht dat het toestel al zo snel aan de grond zou komen te staan".

Piet had in zijn jongensjaren al snel veel belangstelling voor techniek. Met warme bewondering keek hij naar dokter Miedema als hij op zijn fonkelnieuwe motor door het dorp reed. Piet mocht de dokter helpen knutselen als er wat aan mankeerde. Als dank leerde de arts hem motor rijden. En Havelte heeft dat geweten. Met een grote snelheid scheurde hij door het dorp, kippen vlogen verschrikt op in de hokken, koeien voerden een vreemdsoortige dans uit, als Piet Soer langs de weilanden scheurde. Voor de dokter bracht hij pilletjes naar de patiënten.


"Wat moet er van die jongen terecht komen ?"

Af en toe gaf de jeugdige Soer een lift aan een dorpsgenoot, Dirk Bosman bijvoorbeeld. Hij vroeg Piet niet te hard te rijden, maar de enthousiaste coureur, bleef aan het gas draaien totdat hij niet sneller meer kon. Dirk Bosman woei de pet van het hoofd en hij was lijkbleek toen hij thuis van de motor klom. Zo zou Piet meer kattekwaad in het dorp uithalen, waarover nu door oudere dorpsbewoners nog vaak wordt gepraat. Piet Soer kwam twaalf jaar geleden in Havelte weer in het middelpunt van de belangstelling te staan, toen het gemeentebestuur besloot om een monument voor hem op te richten en een plein in het centrum van het dorp naar hem te noemen.

Soer werd in 1904 geboren als zoon van Leffert Soer en Marchien Bos. Zijn moeder stierf al op jeugdige leeftijd. Piet was vier jaar. Vader ging als melkknecht naar Duitsland en Piet kwam bij grootmoeder terecht in een boerderij aan de Boskampbrug. Hij bezocht de lagere school in Havelte en was al gauw overal haantje de voorste. Zijn eerste baantje kreeg hij in de jaren 1914-1918 op het plaatselijke distributiekantoor. Piet groeide uit tot een kwajongen, die veel oudere mensen deed verzuchten: Wat moet er van hem terecht komen? Altijd maar scheurde hij op de motor door de straten en niemand was voor hem veilig. De dominee moest er maar eens aan te pas komen.

De zieleherder kwam op de zalige gedachte Piet soldaat te laten worden. Hij tekende voor zes jaar. In Kampen kreeg hij de eerste opleiding. Nadat hij korporaal geworden was, vertrok hij naar Soesterberg, waar de vliegtuigen stonden. Die hadden hem, toen hij nog een jongen was, ook altijd al erg aangetrokken. Urenlang kon hij, als hij in de bossen van Overcinge lag te dromen, nadenken over het vliegen. Dat leek hem heerlijk. Je zou er nog een vrijer gevoel mee krijgen als op een motor. In Soesterberg leerde hij de beginselen van de vliegerij. Omdat Piet op den duur toch moeilijk kon wennen aan het strakke militaire systeem stapte hij over op de burgerluchtvaart, de KLM.


Komende uit Praag kampt de Leeuwerik met zeer slecht weer. Tijdens een sneeuwstorm vliegt het toestel tussen Kassel en Dortmund tegen een berg en raakt in brand. Alle 7 inzittenden, waaronder de gelauwerde gezagvoerder Piet Soer laten het leven.(foto aviacrash.nl)


"Graag had hij nog naar Amerika gevlogen"

"Toen hij hier bij was, vloog hij geregeld over Havelte. Hij haalde dan ook nog grappen uit, door zo laag mogelijk over de akkers te scheren. Ik weet nog hoe hij vlak boven het hoofd van Jan Trompetter vloog, die op het land de rogge met de zeis aan het maaien was", vertelt Harm Soer. Jan kon Piet in het vliegtuig zien zitten. Ze zwaaiden naar elkaar. De grootste bekendheid kreeg Piet Soer door zijn vlucht vice versa van Amsterdam naar Batavia. De vlucht die onder leiding van de Rus Smirnoff stond betekende het begin van een belangrijke luchtvaartverbinding: "Af en toe kwam Piet wel bij ons op visite in Havelte, samen met zijn vrouw, een dochter van v.d. Glas, de man die o.a. de Feestmars componeerde voor muziekkorpsen.

Als Piet bij ons was, zei hij tegen me: Harm ik houd het niet bij Nederland. Ik wil de hele wereld zien. En zover is het bijna gekomen. Graag had hij nog naar Amerika gevlogen. . .". De ogen van Harm Soer kijken weemoedig, als hij praat, er glinstert een traan in. De familie Soer is nog steeds trots op Piet. In een zware sneeuwstorm vloog de Leeuwerik tegen de bergen bij Brilon, tussen Dortmund en Kassei, en verbrandde, Slachtoffers waren: Piet Soer, gezagvoerder, E.J.A. Prilwitz, tweede piloot, Van der Klein, marconist, de passagiers, mr. W. de Vlugt, tweede zoon van Amsterdams burgemeester, en de heer H.L.A. Briel van de A.K.U. te Arnhem, en de werktuigkundigen Weiman en Wingelaar.

De Leeuwerik was op weg van Praag naar Amsterdam. De vlucht met de Leeuwerik betekende het einde van het avontuurlijke leven van een Drentse jongen, die alleen maar lagere schoolopleiding had, maar die door een grote dosis energie tot ongekende hoogte is gerezen aan het firmament van de luchtvaartpioniers. Nu nog kan men de naam van Piet Soer lezen tussen de handtekeningen van Smirnoff en andere grootheden in het K.L.M.-museum op Schiphol.





© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl