In en om Assen





Piraten in Drenthe



Martin en Bert van Gigant Fm


De Radio Controle Dienst

'Kun je aan ons zien dat we piraten zijn?', vraagt Albert van Veenen als we op zondagochtend aan een keukentafel in Veenoord zitten en ik vooral van hem wil weten wat de regionale piratenzenders hebben betekend voor de ontwikkeling van de lichte muziek in Drenthe. Op de achtergrond muziek van een proefuitzending van hun Gigant FM. Voor het gesprek heeft hij ook Marco Kocks en Fred Hoogland uitgenodigd. Twee maten van hem die ook besmet zijn met het virus van de illegale radio. Ik moet zijn vraag ontkennend beantwoorden. Niets bijzonders te zien aan dit drietal, al hebben ze met hun ondeugende pretogen wel de uitstraling van kwajongens die altijd in zijn voor een geintje. Ook nu ze wat ouder zijn geworden.

Na bijna 25 jaar radiopiraterij is dat plezier nooit verdwenen. Albert, Marco en Fred vertellen vol enthousiasme over al die jaren Studio Erica. Volgens hen ging het toch meer om de muziek dan om de kick van de spanning, al was die er wel altijd. Die spanning was ook een belangrijke reden waarom de mannen met Studio Erica zijn gestopt en per 1 januari 2006 legaal gaan uitzenden via Gigant FM. Marco Kocks vertelt dat hij er genoeg van had dat zijn kinderen zondags als hij aan het uitzenden was, altijd op de uitkijk moesten staan of de politie samen met de speurders van het Agentschap Telecom - de vroegere Radio Controle Dienst - in de straat verschenen.

Ook wilden de drie na zoveel jaren wel eens van het hardnekkige vooroordeel af dat al die piraten maar een samengeraapt zootje zijn die al bier drinkend hun uitzendingen voor elkaar proberen te krijgen. Via Gigant FM willen ze laten zien dat dit niet de werkelijkheid is. 'Dat beeld past helemaal niet bij ons', vertelt Fred Hoogland. 'Wij willen in de eerste plaats serieus radio maken voor een groot publiek. Goed gepresenteerde programma's die heel dicht bij de luisteraars staan en die met verstand van zaken in elkaar zijn gezet, daar gaat het ons om. Dat is de reden dat we nu legaal bezig zijn.'


Die vrijheidsdrang is in deze regio blijkbaar sterk aanwezig.

Er blijkt een grote behoefte te zijn aan het soort programma's dat de piratenzenders uitzenden en waarmee ook Gigant FM als commerciële muziekzender zonder winstbejag groot wil worden. Met name in de Zuidoosthoek van de provincie leeft de piraterij tot op de dag van vandaag. Albert van Veenen: 'Het is nu minder geworden, maar er is een tijd geweest dat er alleen op Erica al dertien zenders zaten. Dat was vooral in het begin van de jaren tachtig. Zo rond 1996 waren er in deze hoek van de provincie nog zo'n 150 illegale zenders actief. Dat heeft voor een groot deel te maken met de muziek die we draaien.

De mensen in de grensstreek zijn opgegroeid met Duitse schlagers en met Nederlandstalige muziek die daarmee verwant is. Dat is hier sterker dan in andere delen van de provincie. Omdat de legale zenders dat soort muziek weinig draaien, is hier veel belangstelling voor de piratenzenders. Dat zal ook niet zo snel veranderen.' Albert vertelt dat hij om die reden ook niet bij een regulier lokaal radiostation wil werken. Te weinig muziek die hem bevalt. Teveel gesproken woord en teveel regeltjes van wat er wel en niet uitgezonden moet worden. Die vrijheidsdrang is in deze regio blijkbaar sterk aanwezig.

Tegenwoordig zijn er volgens Marco Kocks in verschillende dorpen groepen jongeren die met elkaar een zendertje kopen: 'Op zaterdagavond komen ze met een paar kratjes bier bij elkaar en draaien ze hun cd'tjes tot ze naar de disco gaan. Omdat bij een inval de eigenaar van het perceel verantwoordelijk is, hebben sommige piraten oude SRV-wagens gekocht. Een mastje erop, aggregaat erin en uitzenden maar vanaf het land.' Fred Hoogland vertelt dat hij al enthousiast voor het radiowerk was toen hij een jaar of twaalf was. Met een babyfoon, een zelf in elkaar geknutselde antenne en een oude pick-up deed hij zijn eerste pogingen om radio te maken.


De muziek komt tegenwoordig uit de computer

Voor Marco Kocks zich aansloot bij Studio Erica, had hij onder de naam Studio Heidejager een eigen zender. Uiteindelijk werd hem dat te duur, want ondanks het feit dat zijn kinderen opletten of er onraad was, werd hij toch zo'n zes keer gepakt. 'De boetes zijn hoog', vertelt Marco. 'Tegenwoordig betaal je minimaal 1130 euro als je gepakt wordt. Als zich dat binnen twee jaar herhaalt, ben je 2500 euro kwijt. Ik heb het dan nog niet eens over de waarde van de apparatuur die in beslag genomen wordt. Voor zo'n zender ben je ook al gauw een paar duizend euro kwijt. Ik ben bij een politieinval wel eens met mijn zender uit het raam gesprongen om deze vervolgens bij de buren te verbergen.

' Soms wordt er door de fans van een zender geld ingezameld om nieuwe apparatuur te kunnen kopen. Marco Kocks: 'Dat geeft toch wel aan dat ze de programma's waarderen. Het illegaal uitzenden wordt gezien als een economisch delict, onder andere vanwege het feit dat over de gedraaide muziek geen rechten worden afgedragen. Nee, het werd mij zo langzamerhand toch te gortig, maar omdat ik zo met dit werk besmet ben kon ik het uiteindelijk toch niet laten en daarom ben ik driejaar geleden maar gaan samenwerken met Albert en Fred. En nu zijn we dan legaal en dat geeft toch wel een rustig gevoel.'

Beide andere mannen geven aan dat het verhaal van Marco wel representatief is voor de piratenwereld. De mensen die in het wereldje actief zijn, worden steeds serieuzer en dat heeft vermoedelijk ook te maken met het feit dat er steeds meer geld mee gemoeid is. Dat komt onder andere door de steeds professioneler wordende apparatuur die nodig is om te voorkomen dat er op andere golflengtes wordt gestoord. En na de cassettebandjes, de singles en elpees en cd's komt ook bij de piraten de muziek tegenwoordig uit de computer.


Radio Continue. Op de foto: Harrie Langenburg en Bert Stam (foto Bert Stam)


Wij proberen onze artiesten te promoten

Fred Hoogland zegt dat nogal wat artiesten uit de regio een veel grotere bekendheid hebben gekregen doordat hun muziek geregeld door de piraten werd gedraaid: 'Jannes is daarvan op dit moment wel het beste voorbeeld, maar het geldt ook voor Lucas en Gea - al zijn dat dan Groningers - Henk Wijngaard, Gerard Schoonebeek, Bouke, de zusjes De Roo, de Dutch Boys, Henk Bemboom als Hank B. Memphis, de Lucky Stars, de Stemmingmakers, Monica West, Jan en Zwaan en nog een heleboel anderen. Hun muziek brak niet door op de landelijke of regionale radio, maar bij ons en vervolgens waren ze later ook op de regionale radio te beluisteren.

Aan streektaalmuziek hebben we nooit zoveel gedaan. Het Börker Trio en Duo Karst hebben we wel gedraaid, maar Skik bijvoorbeeld maar heel weinig. Dat is toch muziek die niet zo bij ons past.' Albert van Veenen vult aan: 'We proberen ook altijd artiesten te promoten. Bepaalde platen draaien we een keer per uur, we hebben een tipparade en een platenparade, aan het eind van het jaar draaien we een tophonderd. Zo proberen we bepaalde rnuziek heel bewust te stimuleren en onze luisteraars waarderen dat.' Gigant FM moet het nu helemaal gaan worden op de kabel in Zuidoost-Drenthe. Ze spiegelen zich daarbij aan het succes van Radio Continu uit Tweede Exloërmond, de piraat die al weer enige tijd geleden legaal werd

Vanaf 1 januari 2006 is Gigant FM 24 uur per dag zeven dagen in de week te beluisteren. Het is een stichting met vrijwillige medewerkers. Omdat de radiomakers dat naast hun reguliere werk doen, zijn er alleen in de avonduren en in de weekends gepresenteerde programma's te beluisteren. De rest komt uit de computer.


Het draaien van mooie muziek staat voorop

Albert van Veenen: 'We zien het als een bedrijf en net als andere bedrijven moeten wij nu ook aan regeltjes voldoen. Bijvoorbeeld met betrekking tot de reclameblokjes, de formats van de programma's en de registratie van de gedraaide muziek. Het is niet anders. We houden ons daaraan, maar er blijft genoeg vrijheid over. Veel meer dan bij andere radiostations. Het draaien van mooie muziek waar veel mensen graag naar luisteren staat bij ons voorop. En de lol die we ermee hebben. Ontzettend veel lol.'


Bronvermelding:

'Altied Underwegens', 2006 Publiqueuitgevers Emmen. ISBN 90 77461 06X. Een artikel van Lucas Koops.


Naar boven



© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl