In en om Assen





Drenthe in de ether



Aankondiging op de oude Etherbrink van RTV-Drenthe. V.l.n.r. Jeanette Klempau-Oosting en Jans Polling


Van Regionale Omroep Noord naar RTV-Drenthe


Voor de ontwikkeling van de lichte muziek in Drenthe is de regionale radio van groot belang geweest. Dat begon in 1948 al toen het Drents programma nog onderdeel uitmaakte van de Regionale Omroep Noord. Via de Drentse uitzendingen werden de Thrianta's snel populair en dat hield niet op bij de Drentse grens. Ze waren de eersten in een lange reeks Drentse artiesten die de regionale radio veel dank verschuldigd waren.

Als programmatechnicus destijds bij de Regionale Omroep Noord herinnert Willem Beetstra zich de opnames met de Thrianta's nog precies. En met name het kunst- en vliegwerk dat erbij te pas kwam: 'Tot 1965 namen we onder tamelijk primitieve omstandigheden op. De plaatsing van de microfoons bijvoorbeeld stak erg nauw. We moesten met zes microfoons een compleet orkest opnemen. Drums registreren met één microfoon kan eigenlijk niet. We deden het toch. Goeie opnames maken was voor ons een erekwestie. Wij wilden met simpele middelen dezelfde resultaten behalen als in Hilversum.

Met name Tonny M. van der Veen, de latere directeur van de RON en de RONO, heeft zich er altijd sterk voor gemaakt dat we de regionale artiesten ook in de eigen regio konden opnemen. Pas eindjaren zestig, beginjaren zeventig veranderde de techniek en konden we beter opnemen.' Beetstra vervolgt: 'Tonny van der Veen bemoeide zich ook altijd met de opnames. Hij hamerde er voortdurend op dat er verstaanbaar gezongen werd. Een opname was volgens hem pas geslaagd als elk afzonderlijk woord van de tekst te verstaan was. De artiesten wees hij er altijd op dat ze overdreven moesten articuleren. Je moet net doen alsof je je aanstelt, zei hij altijd.


In 1989 kreeg Drenthe zijn eigen omroep

Omdat er nog geen meersporenmachines waren, moest alles over als er ook maar één fout werd gemaakt. Zo waren we geregeld twee uur bezig om een liedje van drie minuten op de band te zetten.' Beetstra herinnert zich dat redacteur Ernstige muziek Henk Broekstra tijdens een opname van een orkestje wel eens bij hem kwam binnenlopen: 'Dan zei hij tegen me dat ik wel koffie kon gaan drinken. Vervolgens liep hij naar de artiesten om ze te vertellen dat ze over een paar weken maar eens terug moesten komen en dat ze tot die tijd flink moesten oefenen.' Omdat alleen in Groningen een opnamestudio was werd daar altijd alles opgenomen. Dat gold dus ook voor de Drentse artiesten. Pas in 1989 veranderde dat toen Drenthe zijn eigen omroep kreeg.

Zoals Willem Beetstra vele jaren bezig geweest is met de technische aspecten van het radiomaken, heeft Jans Polling een lange staat van dienst als programmamaker van muziekprogramma's. In maart 1985 nam hij samen met Marga Kool de presentatie van het Drents Programma op de zaterdagmorgen over van het legendarische duo Geesje Been en Hitjo D. Schut. Polling vertelt dat Marga Kool en hij samen met eindredacteur Engbert Gruben vanaf het begin het laten optreden van artiesten en het maken van opnames ervan flink aangepakt hebben: 'Toen ik in 1985 begon, was er nog heel weinig Drents materiaal'.

Er lagen alleen de oude Drentstalige opnames van de Thrianta's. Als nieuw werk hadden we de eerste platen van Ab Drijver en Duo Karst. Vanaf het begin probeerden we artiesten te stimuleren om ook in het Drents te gaan zingen en zo ontstond langzamerhand repertoire dat geschikt was om opgenomen te worden. Soms schreef ik zelf teksten die dan door anderen werden uitgevoerd, bijvoorbeeld voor de Old Fashioned Jazz Group. Henk Hilbrandie was Drentstalig en zong die teksten. In die tijd ontstond ook het eerste Drentstalige werk van mensen als Henk Lanting, Henk Bemboom en Egbert Meyers.' Vanaf begin 1986 ging Jans Polling samen met Hennie Kuijer het Drents programma vanaf locatie presenteren: 'Als we in een Drents dorp kwamen, probeerden we voor elke uitzending livemuziek te regelen.


Muzementen

Op die manier hebben we veel artiesten de mogelijkheid geboden om voor de radio op te treden. Voorwaarde was dat in elk geval één nummer Drentstalig moest zijn.' Hij herinnert zich: 'Toen ik begin '87 in Sleen op zoek was naar artiesten voor ons programma, hoorde ik in Café Zwols dat twee mannen van het plaatselijke koor bij een optreden samen een succesvolle toegift hadden gegeven.' Het bleek het duo Harm en Roelof. Op 21 maart 1987 maakten ze met het 'Moezenlied' hun radiodebuut. Polling: 'Het was meteen een groot succes. Die zomer zijn ze met verschillende nummers op de radio geweest en toen ging het verder snel met de heren. ' De radio had nadrukkelijk een stimulerend effect op artiesten en steeds vaker meldden ze zich spontaan.

Zoals het met Harm en Roelof ging, zo ging het ook met anderen als Jan Luiken Bos, No Name en uiteraard Duo Karst. De contacten van Jans Polling met No Namegitarist André Damming leidden in 1988 tot een nieuwe muzikale samenwerking. In april 1988 trad het duo voor het eerst met eigen materiaal op in het Schepershoes in Balloo. Toen het tweetal het jaar daarop drie maal achter elkaar het Schepershoes vol kreeg, besloten ze in het najaar van 1989 als Duo Dampo aan de weg te gaan timmeren. In het eerste uitzendschema van de per 1 januari 1989 zelfstandig geworden Radio Drenthe zat het programma Muzementen dat geproduceerd en gepresenteerd werd door Jans Polling.

Het programma werd wekelijks uitgezonden. De eerste opnames waren op 5 januari 1989 en de eerste uitzending was twee dagen later. De opnames vonden in het begin elders plaats omdat Radio Drenthe daarvoor zelf nog geen geschikte ruimte had. Na de verhuizing van het programma in 1990 naar de Beilerstraat in Assen konden daar in de nieuwe studio opnames met publiek worden gemaakt Muzementen wilde primair het Drentse publiek laten kennismaken met Drentse artiesten, vertelt Jans Polling: 'Al snel bleek dat het aanbod heel breed was. Dat varieerde van streektaalartiesten tot amusementsbandjes, countrymuziek, popmuziek en cabaretachtig werk. We namen vier artiesten of groepen per avond op en ik probeerde daar altijd streektaalmuziek bij te krijgen.


Een optreden van v.l.n.r. Henk Lanting, Herma Stroetinga en Roelof Pieters bij Radio Drenthe


Voor vele artiesten is Radio Drenthe van groot belang geweest

Het tempo lag op die avonden zo hoog dat het publiek amper in de gaten had dat het om opnames ging. Dat vroeg erg veel van de technici.' Hij vervolgt: 'Het aanbod aan artiesten was zo groot dat ik jaren vooruit kon. Ik werd nogal eens getipt door studioeigenaren en door caféhouders die artiesten in huis hadden gehad waarvan ze vonden dat die op de radio moesten. Ook stuurden artiesten me vaak zelf demobandjes toe. Ik heb zo wel eens mensen tegen zichzelf in bescherming genomen. Aan de andere kant diende zich op die manier ook geweldig nieuw talent aan. Zo trad op 9 februari 1995 op basis van een bandje dat ik had gekregen, Skik voor het eerst in Muzementen op. Prachtig was dat.'

In de circa vijftien jaar dat Muzementen van Jans Polling bij Radio Drenthe bestond, hebben honderden artiesten en groepen in het programma opgetreden. Jans Polling: 'Er ontstond een heel nieuw Drents circuit en dat werd alleen maar groter. Er ontstond een markt voor deze artiesten. En er kwam een hernieuwde belangstelling voor country, voor cabaretachtige groepen, maar ook voor jazz en dixieland. Bij de countrymuziek denk ik bijvoorbeeld aan Wil Stevens, Country Flavor, Treasure, Ramblin' Eddy en Rose Garden. Het Cabaret Zonder Naam van Eddy Zinnemers is ook bekend geworden dankzij de radio. Denk bij de streektaal aan mensen als Tiny Klomp en Janke Bulthuis, Kort Bestek, de Fiebeldekwinten, het duo Hiddink en Schreurs, maar bijvoorbeeld ook aan Gerard Buisman.

Ook voor mensen als Egbert Meyers en Harm en Roelof is Radio Drenthe van groot belang geweest. Al met al denk ik dat een goede doorsnee van de muziek die in Drenthe gemaakt wordt, in de loop der jaren bij ons langs is geweest. Bij RTV Drenthe ligt dan ook een schat aan historisch materiaal in het archief.'


Bronvermelding:

'Altied Underwegens', 2006 Publiqueuitgevers Emmen. ISBN 90 77461 06X. Een artikel van Lucas Koops


Bezoek hier de website van RTV Drenthe


Naar boven



© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl