In en om Assen



Portret van Bene Jan en Bruin D. Stuit



Bronvermelding:
'In rook opgegaan'. De geschiedenis van ruim honderd jaar Asser tabaksindustrie en -handel. M.H.D. Hiemink en P.H. Sprik.
Dit zeer informatieve boekje is te bestellen onder ISBN 90-800868-2-7


Foto genomen op 30-11-1985 toont het echtpaar Stuit achter de toonbank van de sigarenwinkel aan de Kleine Marktstraat 7 te Assen, die 65 jaar bestaat (vanaf 1942 aan de Kleine Marktstraat; eerder Marktstraat 2). (collectie: Gemeente assen)


‘OldMac’, ‘North State’, ‘Triumph’, ‘Miss Blanche’ worden het meest verkocht

Van Benne Jan Stuit is bekend dat hij voor 1920 met een bepaalde regelmaat met ‘Tip’ Lamberts van de Stationstraat 1 in een T-Ford met sigaren, van een goedkopere soort, de boer opgaat. Dan komt het moment dat hij voor zich zelf wil beginnen. In 1921 neemt hij een winkel in tabak en sigaren aan de Marktstraat 2 over van Paulus Arnoldus Ekkart. Terwijl zijn vrouw hoofdzakelijk de winkel doet, is hij werkzaam als conciërge in het museum aan de Brink; lijmt potten en urnen en gaat af en toe met professor van Giffen naar opgravingen. De werkzaamheden gebeuren nog in een bepaalde rust. Zo ontvangt Benne Jan Stuit de vertegenwoordigers van tabaksartikelen op het museum. Tevens is de firma Stuit depothouder van de NTM, de Nederlandse Tramweg Mij. Klanten kunnen tegen betaling pakketjes afgeven die dan door schippers of door het trammetje naar Drachten worden meegenomen.

Bene Jan Stuit heeft naast de verkoop in de winkel op zaterdag en zondag verkoop uit de automaten, die in de zaterdagnamiddagen worden opgehangen aan stalen ramen voor de etalage. Op zondag wanneer de winkel gesloten is, wordt daar veel uitgehaald. Stuit hangt ’s zondags de voetbaluitslagen in de etalage. Die uitslagen neemt hij over van de radio en noteert ze op een speciaal bord in de etalage. Op de duur krijgt deze vorm van informatieverschaffing zo’n bekendheid, dat vaak al een half uur van tevoren zich groepjes mensen verzamelen, wachtend op uitslagen.

Er wordt gediscussieerd én er wordt stevig gekocht uit de automaten. ‘OldMac’, ‘North State’, ‘Triumph’, ‘Miss Blanche’ en vele soorten Egyptische sigaretten. In een vooroorlogse etalage van de fa. Stuit zien we een pop van Van Nelle, een mannetje op een bakfiets volgeladen met doosjes, die met één hand tegen de ruit tikt om de aandacht te trekken. In 1933 koopt Stuit het pand van Hamminga’s leesbibliotheek aan de Markt 19, gevestigd tussen de toenmalige Radiocentrale en drogisterij Staal. Zuster Sammy Stuit begint hier een sigarenwinkel en verhuist in 1949 terug naar Markt 4 -6, het oude pand van C.W. Lambers.

In 1939 doet zich voor Benne Jan Stuit de gelegenheid voor het pand van zijn buurman slager Philip van der Laan te betrekken. De dreiging uit het naburige Duitsland doet de, dan al sinds 1880 aan de Kleine Marktstraat 7 wonende, Joodse familie van der Laan besluiten naar Amerika te emigreren. In de periode maart 1939 tot maart 1941 heeft Tromp Pos er eerst een tijdje een winkel. Op 5 mei 1941 verhuist de fa. B.J. Stuit naar de Kleine Marktstraat 7. De gehele inventaris, op de gasbrander na, verhuist mee. In het begin van de oorlog, als de fabrieken nog draaien, gaat Bene Jan Stuit in gezelschap van collega Harm Hogenbirk met bepaalde regelmaat sigaren halen in Kampen.


Foto genomen op 01-02-1973 toont de Marktstraat met links de Kleine Marktstraat en rechts de Brink te Assen. Op de foto tabakswinkel Stuit aan de Kleine Marktstraat 7 en rechts de bovenwoning met de tabak- en souvenirwinkel van W.J. Smit aan de Marktstraat 2-4. Rechts warenhuis Thomas aan de Marktstraat 5. (collectie: Monumentenzorg)


Eind 1990 valt voor de fa. Stuit het doek


Er is namelijk nog wel iets te krijgen, maar dan moet het wel zelf worden opgehaald. Terug op het station in Assen, bepakt en bezakt, gauw naar huis. En omdat de zaak ook ’s avonds nog een tijdje open is, de verduisteringsgordijnen hangen vaak al voor de ramen, wordt zo’n hele voorraad vaak zo’n zelfde dag nog weer verkocht. Goede afnemers zijn de, in de kazerne gelegerde, Duitse militairen. Tot dat ook deze handelsweg niet meer mogelijk is en de fabrieken, die vaak nog oude tabaksvoorraden verwerken, sluiten. Het is een tijd waarin veel shag wordt gerookt. Het merk ‘Ibis’ is populair.

Zijn zoon Bruin, reeds sigaretten rokend op zijn 14e, helpt in zijn HBS-tijd al mee in de winkel, want ‘een pakje sigaretten kan iedereen wel verkopen’. Na de oorlog besluit Bruin Stuit voor het vak sigarenwinkelier te kiezen. Benne Jan Stuit koopt voor zijn zoon het pand aan de Brink 20 waarmee het derde pand van de fa. Stuit een feit is. Bruin Stuit heeft als linkerbuurman aan de Brink de sigarenzaak van Huib Greebe: ‘Greebe verkoopt ook wel sigaretten, maar weinig shag want dat soort publiek komt niet bij hem’. En als rechterbuurman aan de Marktstraat 2 zit Fokke van de Schaaf. Een concentratie van sigarenwinkels dus.

De zaak van Stuit aan de Brink bestaat slechts korte tijd, omdat Bruin na het overlijden van zijn vader in 1958, zijn moeder aan de Kleine Marktstaat gaat assisteren. Uiteindelijk heeft de fa. Stuit aan de Kleine Marktstraat vele collega’s ‘overleefd’. Toch valt ook hier eind 1990 het doek, wanneer de fa. Stuit – dan bijna zeventig jaar in Assen gevestigd – ophoudt te bestaan.


Naar boven



© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl