In en om Assen





De geschiedenis van het landgoed Vredeveld te Assen.
Inleiding


Bronvermelding:
'Vredeveld - Valkenstijn, de geschiedenis van een landgoed en zijn bewoners". Scriptie van J. Berkepies, Assen 1981


De bomen markeren de plek waar eens het huis Vredeveld heeft gestaan


Mijn nieuwsgierigheid werd geprikkeld

"Assen, stad in het groen" is een van de leuzen waarmee de Drentse hoofdstad bij de mensen wordt aangeprezen. Als echte brinkdorper, die opgegroeid is tussen de Staatsbossen van de Hondsrug, heb ik daar wel eens een vraagteken bij geplaatst. Misschien kwam dat, omdat ik zelf in een nieuwbouwwijk van Assen woon, waar je vroeger alleen maar weilanden had. Toch is er, behalve het Asser Bos dat Lodewijk Napoleon aan het stadsbestuur schonk, ook een Lariksbos en een Amelterbos. Aan de rand van dat Amelterbos - aan de oude weg Assen-Rolde - ligt nog steeds het landgoed Valkenstijn, Een nieuw ijzeren hek, opgetrokken in oude stijl, staat altijd uitnodigend open. Als je er langs fietst of wandelt, valt ongetwijfeld de metalen plaat op, die is ingemetseld in een van de van bakstenen opgetrokken "hekpalen". Het vertelt je dat het landgoed vroeger Vredeveld heette, net zo als de stadswijk in de buurt.

Mijn nieuwsgierigheid werd geprikkeld, toen ik las dat het vroeger ook een tijd een havezate geweest is. Alle bewoners van het landgoed staan keurig in chronologische volgorde vermeld op de koperen plaat, In 1966 is het bouwwerk afgebroken, "Waarom?" vroeg ik me af, toen ik de oprijlaan opliep. Tijd om er lang over na te denken had ik niet. Het brede pad, met aan weerszijden sloten, liep iets naar rechts en maakte een hele cirkel, zodat er als het ware een pleintje ontstond en je over hetzelfde weggetje weer terug kon. Ongeveer vijftien palen markeerden de plek waar vroeger het landhuis gestaan heeft. Op zo'n open plek kijk je al gauw naar boven. Het was net of de hoge bomen mistroostig naar beneden keken en me duidelijk wilden maken dat ik op een "historisch plekje" stond, "Anders gaat men toch geen paaltjes in de grond slaan?


Hoe heeft het bouwwerk er uit gezien?

Blijkbaar heeft deze plek vroeger een belangrijke betekenis gehad voor Assen. Maar wat zou dan de reden geweest zijn, dat Huize Vredeveld - of Valkenstijn, wat het dan ook maar wezen mag -moest worden afgebroken?" Deze en nog enkele andere yragen warrelden door mijn hoofd. Een oude wandelaar die zijn hond uitliet, kon het me ook niet precies vertellen, "Een eindje verderop staat ook nog een graftombe, meneer", zei hij, "Een of andere Franse dame hebben ze er begraven. Ze moet op het spookkasteel hebben gewoond en erg rijk zijn geweest". Al wandelende waren we bij het voorwerp van ons gesprek aangekomen. Op de bijna manshoge graftombe zag ik een metalen zandloper staan, gesteund door twee vogelvleugels met ernaast twee geknakte "levensbomen". Een doodskop zorgde voor een lugubere uitstraling en accentueerde nog eens dat het geheel te Blaken had met de vergankelijkheid des tijds.

Op een roodgeverfd plaatje kon je lezen dat het de rustplaats was van Louise van Valkenstijn - d'Arenceij. Een plaatje ernaast was uit zijn omlijsting verdwenen, "Dat hebben ze vroeger eens een keer kapotgeslagen", weet mijn informant zich te herinneren, "Er stond de naam op van Van Valkenstijn", De voorkant van het stenen bouwwerk was van nieuwe, gele baksteen opgemetseld, "In het midden zat vijftien jaar geleden nog een koperen plaat", vertelde de wandelaar, "Ze hebben dat ding er echter een paar keer voor weg gebroken, omdat men vermoedde dat er kostbare voorwerpen in het graf lagen. Tenslotte heeft de gemeente de plaat maar weggehaald en het gat weer dichtgemetseld. Een regenbui noodzaakte ons ieder zijn eigen weg te vervolgen. Vlug liep ik terug naar mijn auto bij de ingang van het landgoed.

Vragen, waarop ik graag een antwoord zou willen hebben, waren: Wat voor soort mensen hebben er vroeger op het landgoed gewoond en hoe heeft het bouwwerk er uit gezien? Heette het nu Vredeveld of Valkenstijn? Heeft er een naamsverandering plaatsgevonden en is het inderdaad een havezate geweest? Hoe komt een Drents landgoed aan een bewoonster van Franse afkomst? En wat is de oorzaak geweest van de totale vernieling c.q. verdwijning van het landhuis? Al deze vragen staan waarschijnlijk met elkaar in verband. Ik ben er dan ook van overtuigd dat een goed antwoord alleen te geven is, als in dit werkstuk de hele geschiedenis van Vredeveld/Valkenstijn van het begin tot het eind wordt uitgediept.






© 2006-2009 www.mijn-eigen-website.nl